خمس:

خمس زن شاغل-خمس اموال جدید-خمس پیش‌پرداخت-خمس حقوق معوقه كارمندان-خمس مستمرى-خمس بهاى نماز و روزه‌ى استیجارى-خمس محصول کشاورزى-خمس مبلغى كه بابت ضمانت از حقوق كسر گردیده-خمس بن خرید كتاب-عدم پرداخت خمس زمین و ارتقاى قیمت آن-خمس پول فروش سهام-خمس و زکات نقره-خمس سرمایه-خمس سود اموال

خمس:

خمس زن شاغل

س: آیا زنى كه حقوق‌بگیر است و از مال شوهر جدایى ندارد باید جدا خمس دهد یا مازاد بر نیاز زندگى مشترک دادن خمس كفایت مى‌كند؟
ج) هر یک از زن و شوهر سال خمسى مستقلى به حَسب درآمد سالانه خویش دارند و بر هر کدام واجب است که خمس باقیمانده حقوق و درآمد سالانه خود را در پایان سال خمسى خود بپردازد.

 

خمس اموال جدید

س: اگر مبلغى را كه خمسش را داده‌ام خرج كنم و تا سال مالى آینده آن مبلغ را مجدداً بدست آورم باید خمسش را حساب و مجدداً پرداخت نمایم؟
ج) آرى مبلغ جدید خمس دارد.

 

خمس پیش‌پرداخت

س: اگر قبل از رسیدن سر سال خمسى پولى را به عنوان پیش پرداخت دریافت کنیم و نیمى از کارى که باید انجام دهیم قبل از سر سال خمسى و نیمى دیگر پس از آن (در سال خمسى جدید) انجام شود، آیا پرداخت خمس کل پیش پرداخت واجب است؟
ج) مقدارى كه در مقابل آن كار انجام گرفته است، پرداخت خمس آن مقدار واجب است.

 

خمس حقوق معوقه كارمندان

س: سال خمسى اینجانب اول مهر است با توجه به اینکه معمولاً در شرکت ما تقریباً همیشه حقوق با دو ماه تأخیر پرداخت می‌شود و هنوز حقوق مرداد و شهریور را نگرفته‌ایم آیا حقوق این دو ماه که در سال جدید خمسى دریافت می‌گردد بلافاصله بعد از دریافت، خمس دارد یا اینکه جزء درآمد سال جدید به حساب می‌آید؟

ج) حقوق معوقه جزو درآمد سال وصول محسوب مى‌شود كه اگر در مؤونه صرف نشود و تا سر سال خمسى، باقى بماند، خمس دارد وگرنه خمس ندارد.

 

خمس مستمرى

س: بنده بعد از بازنشسته شدن هر ماه حقوقى را دریافت مى‌كنم و هر مدت یكبار مبلغى را به عنوان حق همسر دریافت و به او پرداخت مى‌كنم. ولى او آن را در بانك نگه مى‌دارد. آیا به این پول خمس تعلق مى‌گیرد یا خیر؟

ج) حق همسر كه از طرف اداره استخدامى مربوطه مى‌پردازند، خمس ندارد، اگرچه پس‌انداز كند و سال بر آن بگذرد. و حقوق بازنشستگى كارمند جزو درآمد سالِ دریافت محسوب شده كه اگر از مؤونه آن سال زیاد بیاید، خمس دارد.

 

خمس بهاى نماز و روزه‌ى استیجارى

س: اگر پولى را بابت خواندن نماز و گرفتن روزه از دیگرى دریافت كنم و این پول در نزد من باشد تا سال خمسى من برسد در حالى كه هنوز هیچ مقدار از نماز و روزه را بجا نیاورده باشم، آیا باید خمس این پول را پرداخت كنم؟

ج) گرچه به سبب عقد اجاره، مالكیت اجیر بر مال‌الاجاره تمام است ولكن چون در مقابل آن مبلغ هنوز عملى را انجام نداده و بدهكار است خمس به مبلغ اجاره از این جهت تعلق نمى‌گیرد.

 

خمس محصول کشاورزى

س: چنانچه محصول کشاورزى پس از سال خمسى بدست مى‌آید، تکلیف کشاورز نسبت به اداى خمس زراعت چیست؟

ج) محصولاتى که پس از سال خمسى به دست مى‌آید، جزو درآمد سال آینده محسوب است که در آن سال در زائد بر مؤونه خمس دارد.

 

خمس مبلغى كه بابت ضمانت از حقوق كسر گردیده

س: من ضامن فردى در یك وام بانكى هستم. وى پس از پرداخت چند قسط، سایر اقساط را نپرداخته و به همین دلیل اقساط وامش از فیش حقوقى بنده كسر گردیده است:
1- اگر وى مبالغ كسر شده از فیش حقوقى مرا پس از سال خمسى به من بپردازد، با توجه به اینكه مبالغ كسر شده از فیش حقوقى‌‌ام، قبل از اینكه به دست بنده برسد به حساب بانك وام دهنده واریز شده است، آیا به آن خمس تعلق مى‌‌گیرد؟
2- اگر بنده براى خوددارى از پرداخت هزینه‌هاى اضافى (سود وام)، سایر اقساط را یك جا به بانك بپردازم و وام گیرنده مبالغ كسر شده از فیش حقوقى مرا پس از سال خمسى به من بپردازد، آیا به آن خمس تعلق مى‌گیرد؟

ج1) در فرض سؤال مبالغ كسر شده از فیش حقوقى شما كه پس از سال خمسى، به دست شما مى‌رسد در همان زمان دریافت باید خمس آن را بپردازید.
ج2) هر مقدار از مبالغ كسر شده از فیش حقوقى شما كه در سال بعد به دست شما مى‌رسد، در همان زمان خمس دارد.

 

خمس بن خرید كتاب
س: دانشگاه مبلغى از ما گرفت و دو برابر آن بن خرید کتاب به ما داد. با توجه به اینکه این بن تا پایان سال مالى تمام نمى‌شود آیا به آن خمس تعلق مى‌گیرد یا خیر؟ در صورتى که خمس تعلق مى‌گیرد آیا باید خمس کل اعتبار آن را داد یا خمس مبلغى را که ما پرداخت کرده‌ایم؟
ج) به مقدارى كه در برابر آن از درآمد بین سال پرداخت نموده‌اید، مشمول خمس است.


عدم پرداخت خمس زمین و ارتقاى قیمت آن
س: حكم خمس زمینى كه 20 سال قبل با قیمت پایین خریدارى شده و تاكنون كه قیمت آن حدود 2000 برابر شده و خمس آن پرداخت نشده چیست؟
ج) خمس مبلغ پرداختى بابت قیمت زمین را ضامن است و با فرض تفاوت چشمگیر نسبت به قیمت فعلى، احوط مصالحه در مقدار تفاوت قیمت است.

 

خمس پول فروش سهام
س: اینجانب در یك شركت تولیدى وابسته به وزارت تعاون عضویت داشته و سهامدار بودم وهر سال وجوهات شرعى خود را با یكى از نمایندگان حضرتعالى تسویه نموده‌ام اینك سهم خود را واگذار نموده و با شركت تسویه حساب نموده‌ام آیا مبلغ دریافتى مشمول خمس مى‌شود.
ج) اگر سهم خود از شرکت را با پول مخمس، یا پول هبه یا ارث و امثال آن که خمس ندارد خریده‌اید، پس از تسویه و دریافت وجه بابت سهام، پول دریافتى خمس ندارد.
ولى اگر سهام را از درآمد بین سال پیش از پرداخت خمس تهیه کرده‌اید، پول سهام خمس دارد.

 

خمس و زکات نقره
س: لطفاً بفرمایید کسى که شغلش نقره فروشى باشد و خمس مالش (نقره‌ها) را بدهد آیا زکات هم باید بدهد یا خیر؟
ج) به نقره غیر مسكوک به سكه رایج معاملى و نقره مسكوكى كه به حدّ نصاب نرسیده، زكات تعلق نمى‌گیرد.

 

خمس سرمایه
س: آیا سرمایه خمس دارد؟
ج) اگر به مقدارى باشد که با پرداخت خمس آن، درآمد کسب با بقیه وافى به هزینه زندگى او نیست، خمس ندارد، و همچنین اگر کسب با بقیّه کسب مناسب با شأن عرفى او نباشد.

 

خمس سود اموال

س: شخصى با سرمایه‌اى که خمس آن را پرداخت کرده، یک مرکز شغلى ایجاد کرده و ماهانه درآمدى دریافت مى‌کند وضع شخصى‌اش بدین صورت است که هم خودش به دیگران بدهکار است وهم از دیگران طلبى دارد و خانه مستقل ندارد به دیگران کمک مالى بلاعوض هم دارد آیا به درآمد ماهانه‌اش خمس تعلق مى‌گیرد؟

ج) سودى که از سرمایه مخمّس او حاصل مى‌شود چنانچه پس از صَرف در هزینه‌هاى لازم زندگى و صَرف در خیرات و صدقات، سر سال خمسى اضافه بیاید و پس‌انداز شود، مقدار پس‌انداز شده خمس دارد؛ بدهکاریهایى که دارد اگر در رابطه با کسب اوست از سود کم مى‌شود و اگر در رابطه با خرید لوازم زندگى در همان سال باشد از درآمد او کسر مى‌شود و اگر مربوط به سال‌هاى قبل باشد نمى‌تواند کسر کند و طلب‌هایى که از مردم دارد اگر وصول شدنى است باید سر سال خمسى تخمیس کند، والا هر وقت وصول شد باید خمس آن را بدهد.