نمازوروزه مسافر:

اداى نماز در سفر و بازگشت پیش از پایان وقت-تردد روزانه بین محل كار و محل سكونت در خارج از وطن-عبادات نظامیان در املاك غصبى-سفر براى شغل-کثیرالسفر و سفر شغلى-اقامت ده روزه در بین سفرهاى شغلى-سكونت طولانى مدت در محل كار-عدول در سفر تحصیلى-سفر تحصیلى و تبعیض در تقلید-داشتن شغل در محل تحصیل-تردد از محل قصد اقامت به محل کار-تخییر در اماکن اربعه-نماز مسافر در سفرهاى راحت و بدون سختروزه قضا در سفر-نماز و روزه فرزندان در وطن والدین-محدوده اماکن تخییر نماز-رسیدن به محل اقامت (ده روزه) بعد از ظهر


نمازوروزه مسافر:

اداى نماز در سفر و بازگشت پیش از پایان وقت
س: اگر فردى در سفر باشد و نماز خود را سر وقت شكسته بخواند و قبل از وقت قضا شدن همان نماز به وطن خود بازگردد آیا دوباره باید نمازش را اعاده كند؟
ج) لازم نیست که اعاده کند.

 

تردد روزانه بین محل كار و محل سكونت در خارج از وطن

س: گروهى از همكاران، هر روز جهت كار بین دو شهر (كه هیچكدام از آن دو شهر نیز وطن آنها نمى‌باشد) تردد مى‌نمایند، حكم نماز و روزه این گروه در شهر محل كار، شهرستان محل سكونت، و بین آن دو شهر چیست؟

ج) با فرض اینكه بین محل كار و محل سكونت تردد مكرر دارند و ده روز در یك جا نمى‌مانند، نماز و روزه‌شان در محل كار و بین راه و محل سكونت تمام است.

 

عبادات نظامیان در املاك غصبى

س: گاهاً بخاطر شرایط خاص (همچون دفاع از مرزهاى كشور و خصوصاً در  مانورهاى نظامى و...) یگانهاى نظامى، بصورت موقت در املاك اشخاص مستقر مى‌گردند و مالكین آن اراضى نیز رضایتى بر این امر ندارند و نظامیان حاضر نیز قانوناً حق خروج از آن مكان را ندارند. خواهشمند است حكم انجام عبادات از جمله اقامه‌ى نماز در این املاك (غصبى) را بیان فرمایید.

ج) مسئولین یگان‌هاى نظامى و انتظامى مكلف هستند رضایت صاحبان اراضى و املاك متصرفى یگان را تحصیل نمایند و اگر خسارتى هم بر آنان وارد شده، جبران كنند، ولى پرسنل یگان‌ها كه نمى‌توانند از آن مكان خارج شوند،  عبادات‌شان در آن اراضى اشكال ندارد.

 

 

نماز مسافر
س: کسى که سفر شغلى حداقل هر ده روز یک بار انجام مى‌دهد، تا چه مدّت آن را ادامه دهد حکم سفر شغلى بر آن مترتب مى‌شود؟
ج) میزان صدق تکرّر سفر براى شغل است، همین که کارى که براى آن سفر مى‌کند شغل او محسوب باشد ولو شغل دو سه ماهه، و براى آن بدون تخلّل اقامت ده روز در یک جا مکرّراً مسافرت مى‌کند، در سفر سوّم نمازش تمام است.

 

سفر براى شغل

س1: اگر بنده روزانه از محل سکونتم به محل کار که بیشتر از حد ترخص فاصله دارد بروم حکم مسافر دارم یا خیر؟ در این صورت اگر به تهران سفر کنم و از تهران به محل کارم بروم حکم نماز و روزه‌ام چگونه است؟
ج) کسى که از وطن خود براى کار مسافرت مى‌کند (حداقل 5/ 22 کیلومتر رفت و برگشت) چنانچه طورى است که در هر ده روز چند بار یا حداقل یک بار مسافرت مى‌کند، چنین شخصى تا زمانى که ده روز در وطن یا جاى دیگر اقامت نکرده، نمازش از سفر سوم تمام و روزه‌اش صحیح است و اگر ده روز در جایى اقامت کند، در سفر اول نمازش قصر است؛ و صِرف رفتن به بیش از حدّ ترخّص، سفر شرعى صدق نمى‌کند و موجب شکسته شدن نماز و بطلان روزه نیست و رفتن از محل سکونت به تهران اگر براى شغل نباشد و صرفاً براى تحقق سفر باشد، در چنین سفرى نماز شکسته و روزه نیز صحیح نمى‌باشد.


س2: خواهشمند است در مورد سفر براى شغل که فرموده‌اید در سفر سوم نماز تمام است بفرمایید:
شخصى که مکرر براى شغلش مسافرت مى‌کند اگر ده روز در وطن و یا جاى دیگر اقامت کند آیا در این مورد هم در سفر سوم نمازش تمام است و یا اینکه پس از اقامت ده روز فقط در سفر اول نمازش قصر مى‌باشد؟
ج) در صورت اقامت ده روز در یک محل در بین سفرهاى شغلى فقط در سفر اول بعد از اقامت ده روز نمازش قصر است.

 

کثیرالسفر و سفر شغلى
س: تفاوت شخص کثیرالسفر با کسى که به خاطر شغلش مدام در سفر است چیست؟
ج) اگر سفر شغل یا مقدمه شغل نباشد، هر چند كثرت هم داشته باشد، موجب شكسته شدن نماز مى‌شود. و به طور کلّى کثیرالسفر موضوع حکم شرعى نیست.

 

اقامت ده روزه در بین سفرهاى شغلى

س: شخصى كه مكرر براى شغلش مسافرت مى‌كند اگر ده روز در وطن و یا جاى دیگر اقامت كند، آیا در این مورد هم در سفر سوم نمازش تمام است و یا اینكه پس از توقف ده روزه در آنجا، فقط در سفر اول نمازش قصر مى‌باشد؟

ج) در صورت اقامت ده روزه در یك محل در بین سفرهاى شغلى فقط در سفر اول بعد از اقامت ده روز، نمازش قصر است.

 

 

 

سكونت طولانى مدت در محل كار

س: گاهاً ما نظامیان براى مدت طولانى بنا به دستورات نظامى مى‌بایست در محلى خارج از وطن خود اقامت كنیم كه این مدّت در برخى موارد به كل سى سال خدمت موظفى نیز منتهى مى‌گردد و در ابتداى امر نیز تشخیص اینكه چندین سال در آن مكان به جهت شغل خود، حضور خواهیم داشت نامعین و نامشخص است حال آیا این گروه نظامیان با شرح فوق در محل اشتغال به كارشان نیازمند قصد اقامت هستند؟

ج) ماندن در محل كار ولو به مدت طولانى موجب ترتب حكم وطن نیست بلكه در صورت سفر از محل كار، در برگشت نیاز به قصد اقامت دارند، مگر اینكه آنقدر آنجا بمانند كه عرفاً وطن آنان محسوب شود.

 

 

عدول در سفر تحصیلى

س: اینجانب مقلّد مقام معظم رهبرى «دام ظله» مى‌باشد و براى تحصیل، هفته‌اى دو روز به شهر دیگرى که پنجاه کیلومتر از شهر خودمان فاصله دارد مى‌روم، حال با توجه به این که رهبر معظّم تحصیل را شغل نمى‌دانند و من مایلم از فیض ماه مبارک رمضان محروم نشده و روزه بگیرم راهى براى این مسأله وجود دارد؟ خواهشمندم بنده را راهنمایى فرمایید.
ج) مى‌توانید در مسأله سفر تحصیلى به مجتهدى که نماز را تمام و روزه را صحیح مى‌داند، رجوع نمایید.

 

سفر تحصیلى و تبعیض در تقلید

س: یكى از عزیزان و دوستان در مبحث روزه از یكى از مراجع تقلید مى‌كند و روزه خود را در محل تحصیلش مى‌گیرد اما در امر نماز از شما تقلید مى‌كند و نمازش را شكسته مى‌خواند آیا این گونه درست است یا نه؟

ج) عدول به مجتهد جامع الشرایطى كه سفر براى تحصیل را سفر براى شغل مىداند و نماز و روزه را تمام و صحیح مىداند اشكال ندارد ولى تبعیض در این مسأله بین نماز و روزه درست نیست.

 

داشتن شغل در محل تحصیل

س: من در شهرى غیر از وطن خود بطور همزمان مشغول به تحصیل و تدریس هستم، ضمناً مسئول قسمتى از دانشگاه نیز مى‌باشم و بابت هر دو كار، حقوق دریافت مى‌كنم. آیا باید نمازم را كامل بخوانم یا شكسته؟ تكلیف من در برابر نمازهایى كه تا به حال بطور شكسته ادا كرده‌ام چگونه است؟
ج) اگر سفر براى تدریس یا شغل دیگرى باشد، و در كمتر از ده روز حداقل یكبار انجام شود از سفر سوم به بعد نماز تمام است هر چند در این سفر به تحصیل هم بپردازید و چنانچه در این مدّت برخلاف وظیفه عمل كرده‌اید، باید آنها را مجدداً بخوانید.

 

تردد از محل قصد اقامت به محل کار

س: من در فرودگاهى كار مى‌كنم كه در نزدیكى شهر محل اقامتم واقع شده است. حال آیا براى درست بودن روزه و نماز باید همیشه قصد 10 روز بكنم و اگر در این بین براى چند ساعت به محلى در خارج مسافت شرعى بروم چطور؟
ج) اگر فرودگاه خارج از حدّ ترخص محل سکونت شما نباشد، با قصد اقامت ده روز نماز تمام و روزه صحیح است، و در سفر به خارج مسافت شرعى حکم مسافر را دارید که در برگشت باید دوباره قصد اقامت ده روز در محل سکونت بنمایید، و چنانچه فرودگاه خارج از حدّ ترخص محل سکونت شما ولکن به مقدار کمتر از مسافت شرعى باشد، قصد اقامت شما در محل سکونت با فرض تردد روزانه به فرودگاه صحیح نیست.

 

تخییر در اماکن اربعه

س: آیا به نظر حضرتعالى تخییر در اماكن اربعه ابتدایى است یا استمرارى؟
ج) استمرارى است.

 

نماز مسافر در سفرهاى راحت و بدون سخت
س: آیا در زمان حاضر که مسافرت‌ها به راحتى قابل انجام است نماز مسافر شکسته است؟
ج) در حکم مذکور تفاوتى میان عصر حاضر و زمان گذشته نیست.

 

روزه قضا در سفر

س: آیا گرفتن روزه‏هاى قضا، در سفر صحیح است؟
ج) خیر، جایز نیست.

 

نماز و روزه فرزندان در وطن والدین
س: نماز و روزه فرزندان در وطن والدین چگونه است؟ و آیا به سن فرزندان و مستقل شدن آنها بستگى دارد؟
ج) میزان، تبعیت و عدم استقلال است. مادامى كه فرزندان در اراده و زندگى تابع پدر باشند، وطنِ پدر، وطن آنها هم محسوب مى‌شود (و اگر با مادر زندگى مى‌كنند و تابع مادر هستند وطن مادر، وطن آنها هم محسوب مى‌شود) و در این حكم فرقى بین اینكه فرزند صغیر باشد یا كبیر نیست. این در صورتى است كه فرزندان در وطن پدر یا مادر زندگى كنند اما اگر به قصد مسافرتِ چند روزه به وطن والدین رفته‌اند، در این صورت مادامى كه قصد ماندن حداقل ده روز را نداشته باشند حكم سایر مسافرین را دارند.

 

محدوده اماکن تخییر نماز

س: محدوده حریم اماكن تخییر (مكه، مدینه، كربلا، كوفه) كه مسافر مى‌تواند در آنها نماز را كامل بخواند چقدر است، مشخص بفرمایید.
ج) در تمام دو شهر مكّه معظمه و مدینه منوّره فعلى و همچنین در مسجد كوفه حكم تخییر بین قصر و اتمام براى مسافر جارى است، ولى در كربلا احوط اقتصار بر خصوص محوطه حائر است.

 

رسیدن به محل اقامت (ده روزه) بعد از ظهر

س: اگر به جایى سفر کنم که قصد دارم ده روز در آنجا بمانم ولى بعد از اذان ظهر به آنجا برسم آیا روزه آن روز صحیح است؟
ج) روزه آن روز صحیح نیست و باید قبل از اذان ظهر در محل اقامت ده روز باشید.