اعتکاف مسافر به واسطه نذر-حائض شدن پس از اتمام روز دوم اعتکاف-خارج شدن از حدّ ترخّص و بازگشت قبل از ظهر-محدوده محاسبه مسافت شرعى-خروج از محل اقامت ده روز-تردید در قصد اقامت ده روز-خارج شدن از محل اقامت در اثناء ده روز-سفر به عرفات بعد از قصد اقامت ده روز در مكه-اعراض از خانه پدر با رفتن به خانه شوهر-شرط تحقق اعراض از وطن-مدت زمان لازم جهت تحقق وطن جدید-اعراض از وطن اصلىوطن اصلى و اتخاذى-رجوع بعد از اعراض از وطن-رجوع از قصد اعراض از وطنحکم وطن در محل تولد و محل زندگى-سفر در شهرهاى بهم چسبیده


اعتکاف مسافر به واسطه نذر

س: من علاقه زیادى دارم كه در مراسم اعتكاف در مركز استان شركت كنم ولى چون در شهرستان زندگى مى‌كنم و اگر بخواهم به مركز استان بروم باید نماز خود را شکسته بخوانم، آیا از این نظر مشكلى نخواهم داشت؟
ج) كسى كه بخواهد در سفر معتكف شود، مى‌تواند نذر كند كه در سفر روزه بگیرد و مى‌تواند اعتکاف نماید.

 

حائض شدن پس از اتمام روز دوم اعتکاف

س: من در سال گذشته در ایام البیض در مسجدى معتکف شدم، پس از اتمام روز دوم اعتکاف، حائض شدم. با توجه به این امر که اعتکاف بر من واجب شده است، آیا قضاى آن حتماً باید در ایام البیض ماه رجب و در همان مسجد باشد یا اینکه زمان و مکان آن مهم نیست؟

ج) با طروّ حیض ولو در بعض روز سوم اعتکاف باطل مى‌شود و قضا ندارد و اگر از قبل اعتکافى به سبب نذر بر او واجب شده قضاى آن را مى‌تواند در هر مسجدى و در هر زمانى بجا آورد مگر آن که در نذر، اعتکاف در مسجد خاص و زمان خاصى را ملحوظ داشته باشد که در این صورت باید بر طبق همان نذر خود عمل کند.

سفر:

 

خارج شدن از حدّ ترخّص و بازگشت قبل از ظهر
س: حکم روزه مسافرى که صبح از وطن خارج شده و از حدّ ترخص گذشته و قبل از ظهر به وطن برمى‌گردد چگونه است؟
ج) اگر مفطرى را مرتکب نشده، باید نیّت روزه کند و روزه‌اش صحیح است.

 

محدوده محاسبه مسافت شرعى
س: تقریباً پایان هر هفته در یكشنبه، همسرم و دو دخترم را به خارج از لندن به مدرسه‌اى مى‌برم جایى كه همسرم درس مى‌دهد و دخترانم درس مى‌خوانند. وطن من داخل لندن است. از خانه تا محدوده شهر لندن 5 /7 مایل است. ولى قبل از خارج شدن از محدوده شهر 5 /13 مایل دیگر دور شهر مى گردیم و سپس از محدوده شهر خارج مى شویم بعد از آن 5 /4 مایل باید به سمت مقصد برویم و لذا از خانه تا محل مدرسه 5 /25 مایل مسیر دارد. آیا نماز من در آنجا قصر است و یا باید احتیاطاً هم قصر و هم كامل بخوانم؟
ج) حرکت در داخل شهر لندن و یا خارج شهر در داخل محدوده ما بین شهر حد ترخص آن، جزو مسافت حساب نمى‌شود و مسافت 5 /4 مایل از محدوده شهر تا مقصد، مقدار مسافت شرعى نیست؛ بنابراین نماز شما تمام است. اقتدا به اهل سنت در نماز قضا
س: جواز اقتدا به اهل سنت اختصاص به نماز ادا دارد یا در نماز قضا نیز مى‌توان اقتدا کرد؟
ج) قدر متیقّن جواز اقتدا، در نماز ادا است و صحّت اقتدا در نماز قضا محل اشکال بلکه منع است.

 

 

خروج از محل اقامت ده روز
س: آیا مى‌توانم از شهرى که در آن دانشجو هستم، بعد از اذان ظهر به وطنم كه شصت كیلومتر فاصله دارد بروم و قبل اذان صبح دوباره به محل تحصیلم بازگردم؟ آیا در این فرض روزه من صحیح مى‌باشد؟
ج) در فرض سؤال، روزه آن روز صحیح است ولى بعد از رجوع باید قصد اقامت ده روز نمایید تا روزه‌هاى بعدى شما صحیح باشد.

 

تردید در قصد اقامت ده روز
س: اگر کسى نیت 10 روز کرد ولى مطمئن نیست که 10 روز مى‌ماند یا نه و نماز خود را کامل بخواند اگر مدت بقایش ده روز نشود آیا نمازهایش صحیح است؟
ج) موقع نیّت اقامت ده روز نباید تردید داشته باشد، چنانچه با عزم و اراده قصد اقامت ده روز کند و یک نماز چهار رکعتى بخواند اگر اتفاقاً پیش‌آمد که نتوانست بماند، هر چند روز بماند نماز تمام است یعنى قصد او تحقق پیدا کرده است.

 

خارج شدن از محل اقامت در اثناء ده روز
س: اینجانب جهت ماموریت سه ساله به كشورى مسافرت كرده‌ام و بعد از سه سال به وطن اصلى خودم بر مى‌گردم. در صورتى كه من جهت تفریح از شهر محل اقامت خارج شوم به حدى كه نمازم شكسته باشد و سپس به شهر بازگردم. با علم بر اینكه براى هفته دیگر برنامه‌ریزى كرده‌ایم كه به مسافرت برویم و قصد اقامت ده روزه در شهر محل ماموریت خود را هم نداریم آیا نماز را باید شكسته خواند یا كامل؟ آیا اینجا وطن من محسوب مى‌شود؟
ج) در فرض سؤال پس از بازگشت به شهر در سفر اوّل طبق برنامه نماز شکسته و در سفرهاى بعدى اگر با ده روز اقامت در یک جا فاصله نشود، نماز تمام است، و محل مأموریت وطن محسوب نمى‌شود.

 

سفر به عرفات بعد از قصد اقامت ده روز در مكه

س: عرفات شرفها الله تعالى در اثر توسعه شهر مكه قطعاً دون مسافت شرعى است به نظر حضرتعالى كسانى ‌كه در مكه معظمه قصد اقامت عشره كرده و سپس عازم عرفات مى‌شوند نمازشان قصر است یا تمام؟

ج) اگر قصد اقامت تمام ده روز را در خود مكه معظمه نموده پس از تحقق اقامت در مكه با رفتن به عرفات مسافر نمى‌شود.

 

اعراض از خانه پدر با رفتن به خانه شوهر
س: در مورد وطن زن مى‌گویند چون ممكن است روزى به جهت طلاق یا فوت شوهر به خانه پدرش برگردد با ازدواج اعراض براى زن حاصل نمى‌شود اگر زن به خانه شوهر برود، صرف رفتن به خانه شوهر اعراض از خانه پدرش محسوب مى‌شود یا نه باید قصد و نیت اعراض هم بكند؟
ج) صِرف اینکه در صورت فوت همسر و یا طلاق، قصد بازگشت به محل پدرى را داشته باشد (با فرض اینکه معمولاً این دو پدیده به زودى محقق نمى‌شوند) نمى‌تواند مانع اعراض شود بلکه اعراض یعنى بطور طبیعى قصد ندارد دیگر براى زندگى به آن محل بازگردد.

 

شرط تحقق اعراض از وطن
س: اگر مرد بعد از ازدواج كه از پدرش جدا مى‌‌شود قصد نداشته باشد كه دوباره براى زندگى به محله پدرى خود برگردد آیا اعراض محسوب شده و هر وقت به خانه پدرش مى‌رود باید نماز را شكسته بخواند؟
ج) اگر محله پدرى، وطن او محسوب شده و قصدش این باشد که پس از خروج هیچگاه براى زندگى به آنجا باز نگردد، این، اعراض محسوب شده که در صورت تحقق، از آن پس این شخص، در محل پدرى مثل بقیه مسافرین است.

 

مدت زمان لازم جهت تحقق وطن جدید
س: کسى که جایى را به عنوان وطن انتخاب کرده، چه مدّت زمانى در آنجا بماند، حکم وطن بر آن مترتّب است؟
ج) به مقدارى که عرفاً صدق کند آنجا را وطن اتخاذ نموده، مثلاً دو سه ماه یا حتى کمتر به نحوى که عرفاً اهل آنجا محسوب باشد.

 

اعراض از وطن اصلى
س: من متولد تهران هستم ولى در کرج زندگى مى‌کنم و قصد برگشت به تهران را هم ندارم، وضعیت روزه من در تهران به چه صورت است؟
ج) اگر از تهران اعراض کرده‌اید، نمازتان در آنجا شکسته است و روزه‌تان صحیح نیست مگر آنکه قصد کنید ده روز بمانید.

 

وطن اصلى و اتخاذى
س: خواهشمندم در مورد وطن اصلى و اتخاذى حکم مسأله را مشروحاً بیان فرمایید.
ج) بطور کلّى شخصى که در محلى به دنیا آمده و در آنجا رشد و نمو کرده است آنجا وطن او محسوب مى‌شود و تا وقتى که از آن مکان اعراض ننموده، حکم وطن باقى است و همچنین کسى که به جایى غیر از وطن اصلى خود رفته و قصد زندگى دائمى هر چند براى بخشى از سال در آنجا نمود و با این قصد مدتى که عرفاً آن محل را وطن او بدانند، در آن مکان زندگى کرد، آنجا وطن او محسوب مى‌شود و نیز اگر بدون قصد آن قدر بماند که عرف آنجا را وطن او بداند، حکم وطن، مترتب مى‌شود. همچنین اگر کسى بنا دارد به مدّت مثلاً هفت، هشت سال در جایى به قصد زندگى بماند آنجا نیز وطن او محسوب مى‌شود.

 

رجوع بعد از اعراض از وطن
س: شخصى از وطنى که در آن متولد شده است اعراض مى‌کند آیا بدون قصد زندگى در آنجا مى‌تواند آن را دوباره وطن قرار دهد؟

ج) در فرض سؤال دوباره وطن محسوب نمى‌شود.‏

 

رجوع از قصد اعراض از وطن
س: اگر از وطن اصلى (محل تولد و وطن پدرى) قصد اعراض نموده و در جاى دیگرى سكونت داشته باشیم، آیا مى‌توان قصد اعراض را تغییر داد؟
ج) مجرّد تغییرِ قصدِ اعراض، كافى نیست بلكه فقط در صورتى مجدداً براى او وطن محسوب مى‌شود كه بنا داشته باشید كه در آنجا صرفاً به قصد زندگى هر چند به مدّت مثلاً هفت، هشت سال بمانید.

 

حکم وطن در محل تولد و محل زندگى
س: نماز و روزه دخترى که بمدت شش ماه آغاز تولد در محل تولد اقامت داشت سپس به مدت هفده سال در شهرى دیگر زندگى نمود سپس بعد از ازدواج به محل تولد بازگشت در دو محل اقامت چه حکمى دارد؟
ج) محل تولد با فرض اینکه پس از تولد فقط شش ماه در آنجا اقامت داشته براى او وطن محسوب نیست؛ و در محل زندگى هفده ساله اگر پدر آنجا را براى خود وطن اتخاذ کرده و فرزند هم به تبعیت از پدر در آنجا زندگى نموده، آنجا وطن فرزند هم محسوب است؛ و نسبت به محل تولد اگر بعد از بلوغ و استقلال در زندگى آنجا را براى خود وطن اتخاذ کند آنجا نیز براى او حکم وطن خواهد داشت.

 

سفر در شهرهاى بهم چسبیده
س: در محل زندگى من شهرهاى بزرگى وجود دارد که شهردارى‌هاى مجزا دارند اما همه آنها تحت منطقه‌اى بزرگ با نام واحد هستند. اگر من داخل این منطقه حدود 15 تا 20 کیلومتر سفر كنم، آیا باید نماز را قصر بخوانم یا تمام؟
ج) اگر مجموع شهرهاى کوچک در کنار هم در نظر عرف محل، یک شهر محسوب باشد، طى مسافت در داخل شهر حکم سفر ندارد و نماز تمام است. و مسافت از آخر شهر به مقصد یا از مبدأ به اول شهر بزرگ محاسبه مى‌شود که اگر به مقدار مسافت (5/ 22 کیلومتر) باشد نماز قصر است.