رسیدن به محل اقامت (ده روزه) بعد از ظهر- روزه مستحبى براى شخصى که روزه قضا دارد-خواب ماندن سحر-وقت افطار-ترک روزه به سبب حرج-زمان نیت روزه-کیفیت نیت روزه-كمبود وقت براى خوردن سحرى و انجام غسل جنابت-اختلاف مبدأ و مقصد سفر در رؤیت هلال عید-نذر روزه در سفر-اجیر کردن شخص دیگر براى عملى كه اجیر شده-تأخیر نیّت روزه استیجارى تا اذان ظهر-زمان روزه استیجارى و کیفیّت آن


رسیدن به محل اقامت (ده روزه) بعد از ظهر
س: اگر به جایى سفر کنم که قصد دارم ده روز در آنجا بمانم ولى بعد از اذان ظهر به آنجا برسم آیا روزه آن روز صحیح است؟
ج) روزه مستحبى روزه آن روز صحیح نیست و باید قبل از اذان ظهر در محل اقامت ده روز باشید. 
روزهمستحبى براى مسافر 

س: آیا مسافر مى‏تواند روزه مستحبى بگیرد؟
ج) خیر، گرفتن روزه مستحبى در سفر جایز نیست؛ مگر در مدینه طیبه كه براى بر آورده شدن حاجت، مى‏تواند سه روز، روزه مستحبى بگیرد و لازم است روز چهار شنبه، پنج شنبه و جمعه را اختیار كند.

 روزه مستحبى براى شخصى که روزه قضا دارد

س: آیا کسى که روزه واجب بر گردن اوست مى‌تواند روزه مستحبى بگیرد؟
ج) كسى كه روزه واجب بر گردن اوست نمى‌تواند روزه مستحبى بگیرد.

 خواب ماندن سحر

س: شب، قصد گرفتن روزه داشتم، اما سحر بیدار نشدم تا نیّت كنم. نزدیك آفتاب از خواب بیدار شدم، آیا روزه‏ام صحیح است؟
ج) روزه صحیح است.

 وقت افطار

س: آیا با شروع اذان مغرب افطار روزه جایز است؟
ج) اگر یقین دارید وقت داخل شده، اشكال ندارد و اگر شك یا گمان دارید، افطار روزه جایز نیست.

 ترک روزه به سبب حرج

س: اینجانب كارگر شاغل در شهرستان ماهشهر در شرایط بسیار بد (45 درجه) آب و هوایى و كار سنگین كه گرفتن روزه بسیار براى من مشكل است طورى كه كارم را تحت شعاع قرار مى‌دهد و امكان اخراجم مى‌باشد لطفاً راهنمایى بفرمایید.
ج) اگر روزه گرفتن براى شما ضرر داشته باشد یا تحمل آن همراه با مشقّت زیاد باشد، افطار براى شما جایز است ولى در غیر این صورت ترک آن به مجرّد بعضى از عذرها جایز نیست.

 زمان نیت روزه

س: ابتدا و انتهاى نیت روزه به طور عادى چه زمانى است؟
ج) نیت براى روزه ماه رمضان و نذر معیّن، از اول شب تا اذان صبح و براى روزه غیر معین (مانند روزه قضا و نذر مطلق)، از اول شب تا ظهر روز بعد است. نیت روزه مستحبى، از اول شب شروع شده و تمام روز - تا موقعى كه به اندازه نیت كردن به مغرب وقت مانده باشد - ادامه دارد.

کیفیت نیت روزه

س: در ماه رمضان باید براى هر روز نیت كرد، یا اینكه یك نیت در اول ماه كافى است؟
ج) اگر شب اول ماه رمضان نیت كند كه یك ماه را روزه بگیرد، كافى است؛ ولى بهتر است (احتیاط مستحب) در هر شب ماه رمضان، براى روزه فرداى آن نیز، نیت كند.

 كمبود وقت براى خوردن سحرى و انجام غسل جنابت

س: اگر قبل از اذان صبح وقت كم باشد و براى سحرى خوردن و انجام غسل جنابت فرصتى باقى نمانده باشد، باید كدام را انتخاب كرد؟ در صورت ترك غسل جنابت، آیا باید كفّاره پرداخت شود؟ 
ج) چنانچه روزه گرفتن بدون سحرى براى شخص جنب حرجى نیست، واجب است غسل كند و اگر حرجى است واجب است تیمم بدل غسل نماید و اگر آن را هم ترك كرده، واجب است علاوه بر قضا، كفاره هم بپردازد.

 اختلاف مبدأ و مقصد سفر در رؤیت هلال عید

س: الف) من در خارج از کشورم زندگى مى‌کنم و در ماه رمضان روزه مى‌گیرم ولى دو روز مانده به عید در حالى که 28 روز روزه گرفته‌ام، با پروازى که دو ساعت طول مى‌کشد به کشورم برمى‌گردم و در آنجا هلال عید فطر را مى‌بینم وظیفه‌ام چیست؟

ج) اگر در بدو ورود به وطن مشخص باشد که آن روز شرعاً روز عید است باید یک روز، روزه ماه مبارک رمضان را در فرض سؤال قضا کنید.

 

ب) اگر در آن كشور 30 روز روزه بگیرم و بعد به کشورم برگردم و ببینم که در آنجا یک روز از زمان گرفتن روزه در ماه رمضان باقى مانده، وظیفه‌ام چیست؟

ج) اگر در جایى که 30 روز، روزه گرفتید هلال ماه رمضان به طریق شرعى ثابت شده و بعد به کشورى مسافرت کردید که در آنجا یک روز از ماه رمضان باقى مانده است، در این صورت روزه گرفتن آن روز بر شما واجب نیست ولى اگر در کشورى که 30 روز، روزه گرفتید هلال ماه در اول ماه به طریق شرعى ثابت نشده بود، در کشور خودتان روز آخر ماه رمضان را باید روزه بگیرید.

 نذر روزه در سفر

س: شخصى كه مفطرى انجام نداده، در سفر مثلاً در ساعت ده نذر مى‌كند كه امروز را روزه مى‌گیرم، آیا نذر او صحیح است یا باید نذر قبل از سفر و قبل از طلوع فجر باشد؟
ج) روزه مستحبى در سفر كه با نذر صحیح است، مشروط است به این كه نذر در حَضَر منعقد شده باشد.

 اجیر کردن شخص دیگر براى عملى كه اجیر شده

س: براى گرفتن یک ماه روزه با اجرتى معیّن, اجیر شدم بدون آنکه مباشرت در آن شرط شده باشد. من هم فردى دیگر را با اجرتى کمتر از اجرت اولى براى گرفتن همان روزه‌ها, اجیر کردم بدون آنکه حتى یک روز از آن را خودم روزه گرفته باشم. اگر بقیه اجرت را به اجیر دوّم بدهم، که به اندازه‌ى اجرت اولى شود, آیا اجاره دوّمى صحیح خواهد شد؟
ج) در هر صورت چون ابتدا خود شما اجیر شده‌اید، براى واگذارى وظیفه مذکور به شخص دیگر اجازه کسى که ‏شما را اجیر کرده شرط است، و صِرف عدم ذکر مباشرت، مجوّز انتقال به غیر نیست.

 تأخیر نیّت روزه استیجارى تا اذان ظهر

س. اگر شخصى نیت روزه استیجارى را عمداً یا سهواً تا قبل از اذان ظهر به تأخیر بیندازد، آیا روزه آن روز ـ بدون آن که مبطلى را انجام داده باشد ـ صحیح است؟
ج) در موارد استیجار باید مورد اجاره طبق اجاره و نیز آنچه متعارف بین مؤمنین است انجام بگیرد؛ در غیر این صورت صحیح نبوده و مستأجر مستحقّ مال‌الإجاره نیست.

 زمان روزه استیجارى و کیفیّت آن

س: اگر شخصى روزه استیجارى قبول نمود آیا تعجیل در اداى آن واجب است و اگر بنا بر عللى نتواست همه آن را ادا كند مى‌تواند مابقى را به شخص دیگرى بسپرد؟
ج) اگر موجر وقت تعیین کرده یا قرینه‌اى بر تعجیل باشد، نباید از آن وقت تأخیر بیندازد والا تأخیر آن اشکال ندارد مگر اینکه موجب سهل‌انگارى باشد و نیز اگر بخواهد به کسى دیگر بدهد، باید با اجازه موجر باشد.