انجام روزه قضاى دیگران-تزاحم روزه قضا و روزه نذر-کیفیت اداى کفّارهتفاوت کفاره افطار عمدى با کفاره مریض-تأخیر كفّاره روزه-مصرف-پرداختن کفاره روزه به سید-مصرف كفّاره در امور فرهنگى-کفّاره روزه کسى که تحت تکفّل دیگرى است-گرفتن روزه نذرى با وجود قضاى روزه-کفّاره روزه بر زن شیرده- جهل به مفطر روزه-کفّاره روزه ماه رمضان-طریقه اطعام فقیر در کفّاره-تأخیر در پرداخت فدیه-هم خوردن توالى در روزه کفّاره-ناتوانى از اداى كفّاره روزه-پرداخت كفّاره روزه بصورت قسطى-قضاى نماز و روزه ترک شده و كفّاره آنها-ملاک در اطعام مسکین در فدیه-

انجام روزه قضاى دیگران

س: کسى که کفاره نذر و قسم بر عهده اوست، آیا مى‌تواند روزه قضاى کسى را قبول کند؟
ج) مانع ندارد.

 

تزاحم روزه قضا و روزه نذر

س: اگر کسى نذر کند که در روز آخر ماه شعبان آینده روزه بگیرد و یک روزه قضاى ماه رمضان هم به عهده‌اش بیاید اگر تا ماه شعبان آینده روزه را نگیرد تا وقت تنگ شود کدام یک از روزه‌هاى نذر معین یا قضا مقدم هستند؟
ج) در یک روز آخر باقیمانده از ماه شعبان با فرض این که روزه قضاى ماه رمضان به ذمّه دارد باید قضاى ماه ‏رمضان را بگیرد، و نسبت به نذر باید قضا کند و اگر سهل‌انگارى کرده در تأخیر روزه قضا تا روز آخر ماه ‏شعبان، احوط دادن کفّاره نسبت به نذر است.‏

 

کیفیت اداى کفّاره روزه

س: آیا کفّاره روزه باید فوراً ادا شود یا مى‌توان در طول زمان آن را بجا آورد؟
ج) دادن كفاره چه از نظر مالى یا روزه واجب فورى نیست بلكه براى انجام آن حتى در آینده فرصت دارید لكن نباید مورد غفلت قرار گیرد.

 

تفاوت کفاره افطار عمدى با کفاره مریض

س: آیا كفّاره افطار عمدى روزه، با كفّاره مریض تفاوت دارد؟
ج) آرى، در دو مورد با هم تفاوت دارد: 1. در مقدار، 2. در مصرف. در كفّاره افطار عمدى روزه، باید براى هر روز شصت فقیر را سیر كند (یا به هر كدام یك مدّ طعام بدهد) و یا دو ماه روزه بگیرد. اما در كفّاره مریض، اگر بیمارى تا رمضان آینده ادامه داشته باشد، باید براى هر روز یك مدّ طعام به فقیر بدهد.
در كفّاره افطار عمدى، اگر به شصت فقیر دسترسى دارد، نمى‏تواند به هر كدام از آنها بیشتر از یك مدّ طعام بدهد؛ ولى در كفّاره مریض این امر لازم نیست.

 

تأخیر كفّاره روزه

س1: كسى كه كفّاره روزه به گردن دارد، آیا مى‏تواند آن را به تأخیر اندازد؟
ج1) آرى، پرداخت كفّاره فورى نیست؛ ولى نباید در تأخیر آن سهل‏انگارى و كوتاهى كرد.

س2: كسى كه كفّاره روزه را تا چند سال به تأخیر اندازد، آیا چیزى بر مقدار آن افزوده مى‏شود؟
ج2) خیر، چیزى بر آن افزوده نمى‏شود.

مصرف كفّاره روزه

س: آیا كفّاره روزه را مى‏توان به واجب النفقه پرداخت؟
ج) كفّاره روزه را نمى‏توان به واجب النفقه داد؛ ولى پرداخت آن به خویشاوندان اشكال ندارد.

پرداختن کفاره روزه به سید

س: آیا غیر سید، مى‏تواند كفّاره روزه را به سید بدهد؟
ج) آرى، اشكال ندارد؛ ولى بهتر (احتیاط مستحب) است، به سید ندهد.

 

مصرف كفّاره در امور فرهنگى

س: آیا كفّاره روزه را مى‏توان در امور فرهنگى، جشن ازدواج و مانند آن صرف كرد؟
ج) خیر، صرف آن در این امور جایز نیست و باید با آن فقیران را اطعام كرد.

 

کفّاره روزه کسى که تحت تکفّل دیگرى است

س: اگر در كودكى در منزل پدرى كفّاره روزه شامل فرد شود دادن كفّاره برعهده كیست؟  
ج) بر شخص نابالغ کفّاره واجب نیست و اگر بالغ شده و کفّاره به عهده او آمده، باید خودش بپردازد ولى اداى آن فورى نیست.

 

گرفتن روزه نذرى با وجود قضاى روزه

س: کسى که قضاى روزه ماه رمضان بدهکار است، آیا مى‌تواند روزه نذر کند؟
ج) اگر قصد داشته باشد که روزه نذرى را بعد از روزه قضا بگیرد نذرش صحیح است.

کفّاره روزه بر زن شیرده

س: آیا زنى كه به بچه شیر مى‌دهد و روزه براى او ضرر دارد اگر روزه نگیرد بعداً باید كفاره نیز بدهد یا نه؟
ج) باید به مقدار هر روزى که روزه را افطار مى‌کند، یک مدّ طعام (تقریباً 750 گرم گندم یا نان یا برنج و یا مانند آن) به فقیر بپردازد و روزه را نیز قضا کند.

 

 جهل به مفطر روزه

س: اگر کسى نسبت به مفطر بودن چیزى جاهل بوده و در روزه واجبى آن مفطر را انجام داده حکمش چیست؟
ج) باید روزه را قضا نماید ولى کفّاره لازم نیست مگر آنکه در یاد گرفتن حکم شرعى کوتاهى کرده باشد.

 

کفّاره روزه ماه رمضان
س: من حدود سه سال به علت بیمارى و مصرف قرص از روزه گرفتن معاف بوده‌ام و به همین علت نمى‌توانستم قضاى روزه را بجا بیاورم. فدیه را نیز نپرداختم. اما امسال بحمدالله سلامتى حاصل شد و توانایى پرداخت فدیه را نیز دارم مى‌خواستم ببینم در مورد سه سال گذشته وظیفه من چیست؟ (لازم به ذكر است كه قبلاً تحت تكفل پدر بوده‌ام اما از اول سال 84 استخدام شركتى شده‌ام).
ج) براى روزه‌هایى که در ماه رمضان به جهت بیمارى افطار نموده و تا رمضان سال بعد هم این بیمارى ادامه داشته، هر روز یک مدّ (حدود 750 گرم) طعام به عنوان فدیه به فقیر بپردازید و قضاى آن روزه‌ها واجب نیست مگر ماه رمضان آخر در صورتى که پس از آن سلامتى حاصل و قدرت برگرفتن روزه‌هاى قضاى آن را داشته باشید که در این صورت اگر تا رمضان سال بعد، قضاى روزه‌ها را نگرفته باشید علاوه بر دادن مدّ طعام باید قضاى آن را نیز بگیرید.

 

طریقه اطعام فقیر در کفّاره
س: آیا در كفاره‌اى كه باید 60 فقیر را اطعام کرد، مى‌شود به یك فقیر 60 مرتبه غذا داد؟ یا پول آن را به یك فقیر داد تا با آن براى خود طعام تهیّه كند؟
ج) نمىتواند یك فقیر را بیش از یك بار سیر نماید یا به او بیش از یك مدّ طعام بپردازد.

 

تأخیر در پرداخت فدیه
س: اگر بر فدیه چند سال بگذرد، حکم آن چیست؟ آیا چیزى بر آن افزوده مى‌شود؟
ج) چیزى بر آن افزوده نمى‌شود، ضمن آنکه دادن فدیه واجب فورى نیست.

 

به هم خوردن توالى در روزه کفّاره
س. بر اینجانب 60روز، روزه (كفّاره واجب) واجب بود. در 31 روز اول، روز 29 مصادف با عید قربان گردید كه روزه در آن روز حرام است و دیگر ادامه ندادم. آیا مى‌توانم این چند روز روزه را به عنوان روزه‌هاى غیرمتوالى گرفته و 31 روز روزه متوالىِ دیگر بجا آورم؟
ج) اگر روز سى‌ام و سى و یکم را متولیاً روزه نگرفته‌اید روزه‌هاى قبلى صحیح نیست بلکه باید ترتیب حفظ شود یعنى اول روزه‌هاى مشروط به توالى را بگیرد و سپس روزه‌هاى غیر مشروط به توالى را

 

ناتوانى از اداى كفّاره روزه

س: اگر کسى به علت ضعف و بیمارى نتواند به ازاى هر روز روزه‌اى که باطل کرده 60 روز روزه قضاى آن را بجا آورد و به طور مستقل هم درآمدى نداشته باشد که کفاره آن را بپردازد، وظیفه او چیست؟
ج) قضاى روزه واجب است ولى نسبت به کفّاره‌ى افطار عمدى روزه ماه رمضان، چنانچه قدرت بر روزه دو ماه و یا اطعام شصت مسکین براى هر روز نداشته باشد، باید به هر تعداد فقیر که قادر است غذا بدهد و احتیاط آن است که استغفار نیز بکند و اگر به هیچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نیست فقط کافى است که استغفار کند یعنى با دل و زبان خود بگوید: «استغفرالله (از خداوند بخشایش مى‏طلبم)». .

 

پرداخت كفّاره روزه بصورت قسطى

س: از چند سال گذشته كفّاره روزه بدهكار هستم. آیا مى‌توانم در طول سال در چند نوبت آن را پرداخت كنم؟
ج) مانع ندارد.

 

قضاى نماز و روزه ترک شده و كفّاره آنها

س: اینجانب متأسفانه به دلیل كاهلى و... نتوانسته‌ام برخى از روزه و نمازهاى سالهاى قبل را قضا نمایم اكنون و در حال حاضر چگونه مى‌توانم قضاى روزه‌ها و نمازها را به جاى آورم؟

ج) روزه‌هایى كه از روى عذر خورده‌اید قضاى آن واجب است و در فرض مذكور كه تا رمضان آینده قضا نكرده‌اید واجب است علاوه بر قضا براى هر روز یك مدّ طعام (هفتصد و پنجاه گرم گندم، جو، آرد و مانند آن را) به فقیر بدهید و روزه‌هایى كه عمداً نگرفتید واجب است ضمن قضاى آنها براى هر روز یا شصت روز روزه بگیرید یا شصت مسكین را اطعام كنید. چنانچه در شهر خود دسترسى به شصت فقیر ندارید واجب است كفاره را به شهر دیگرى ببرید و اگر آن هم میسّر نیست واجب است منتظر بمانید تا در آینده به شصت فقیر در شهر خود دسترسى پیدا كنید. و اگر كمتر از عددى كه مى‌خواهید وجود داشت، مى‌توانید بطور مكرر طعام را به آنان بدهید تا عدد را تكمیل كنید و احتیاط آن است كه تكرار را در ایام متعدد انجام دهید.و اما نمازهایى كه به هر جهت فوت شده واجب است قضا شود و كفاره ندارد.

 

ملاک در اطعام مسکین در فدیه

س: علماء نسبت به 4 گروه مى‌فرمایند باید فدیه پرداخت كرد: پیرمرد، پیرزن، ذوالاطاش، حامل و مرضعه. حال بعض علماء مى‌فرمایند: «لا یجزى الاشباع عن المد فى الفدیة» سیركردن فقیر كافى نیست و باید یك مد طعام به فقیر تملیك كرد همچنان كه در آیه 184 بقره فرموده: «فدیة طعام مسكین» و نفرموده اطعام مسكین. نظر حضرت عالى چیست؟

ج) كسانى كه در ماه رمضان مجاز به افطار روزه هستند ولکن باید براى هر روز فدیه بدهند، در دادن فدیه در این موارد سیر کردن فقیر کافى نیست بلکه باید یک مدّ طعام براى هر روز به فقیر بدهند

 

روزه سفر:

نذر روزه در سفر در ماه رمضان
س: كسى كه در ماه رمضان در سفر است، آیا مى‏تواند نذر كند روزه بگیرد؟
ج) خیر، جایز نیست. .