شرایط امام جماعت-مفهوم حُسْن ظاهر در عدالت امام جماعت-فاصله صفوف در نماز جماعت اهل سنت-اقتدا‌ى طلبه به غیرروحانى در نماز جماعتامامت جماعت توسط زن-اقتدا به امام جماعت در رکوع-نماز جماعتى که مأموم مساوى امام جماعت بایستد-شرط عدالت براى امام جماعتنرسیدن به رکوع یا سجده امام-خواندن نماز فرادا همزمان با اقامه جماعت-خروج از حرمین در هنگام نماز-نماز جماعت در اداراتعدالت امام جماعت-اقتداى زن به شوهر در نماز-ترك وقت فضیلت نماز براى درك ثواب جماعت-تبدیل نماز جماعت به فرادانماز جماعت با امامت روشندل-تكرار ركوع در تبعیت از امام جماعت-ترجیح مسجد جامع نسبت به مسجد محله-شرطیت نیّت جماعت در صحّت آن-شک در رسیدن به رکوع امام-اقتدا به امام جماعت مسافراقتدا به امام جماعت مسافر


شرایط امام جماعت

س1- در نماز جماعت ظهر و عصر و یا در دیگر نمازها که قرائت امام به گوش نرسیده و صحت قرائت امام احراز نمى‌شود، وظیفه چیست؟
س2- آیا «عدالت» و «صحت قرائت» دو شرط اساسى براى امام جماعت مى‌باشد؟
س3- آیا داشتن «لهجه عربى» جزء «صحت قرائت» محسوب مى‌شود؟

ج1) اگر در صحّت قرائت امام شک دارید مى‌‌توانید اصل را بر صحّت گذاشته و وارد جماعت شوید.
ج2) عدالت شرط اساسى براى امام جماعت است که مأموم باید آن را قبل از ورود به جماعت ولو از راه حُسن ظاهر احراز نماید ولى اگر پس از نماز، کشف خلاف شد، ضررى به نمازهاى قبلى نمى‌‌زند ولى صحت قرائت را مى‌شود قبل از ورود به جماعت با اصالة الصحة احراز کرد.
ج3) داشتن لهجه عربى جزو «صحّت قرائت» نیست.

 مفهوم حُسْن ظاهر در عدالت امام جماعت

س: تعریف، مفهوم و محدوده اصطلاح حُسْن ظاهر در احراز عدالت امام جماعت را به صورت شفاف و روشن بیان بفرمایید.
ج) حُسنِ ظاهر یعنى رفتار و کردار آن شخص که مشاهده مى‌شود بر طبق میزان شرع است و گناهى از او دیده نشده است.

 فاصله صفوف در نماز جماعت اهل سنت

س: آیا در مکه یا مدینه در نمازهاى جماعت آنها وقتى که بین صفوف فاصله‌ى زیادى باشد (جلویى و عقبى) نماز خواندن ما با آنها اشکال دارد؟
ج) تا آن مقدارى که خود آنها اشکال نمى‌‌کنند، اشکال ندارد.

 اقتدا‌ى طلبه به غیرروحانى در نماز جماعت

س: آیا این سخن صحیح است كه مى‌گویند طلاب نمى‌توانند به غیر از طلبه براى نماز جماعت اقتدا كنند؟ منظور از روحانى چه کسى است؟
ج) با دسترسى به روحانى به غیر روحانى اقتدا نکنند، و منظور از روحانى کسى است که علاوه بر داشتن صلاحیتهاى لازم، ملبس به لباس مقدّس روحانیت نیز باشد.

امامت جماعت توسط زن

س: آیا زن مى‌تواند امام جماعت گروه متشكل از زن و مرد یا فقط یك گروه از این دو باشد؟
ج) امامت زن در نماز جماعت فقط براى زنان جایز است.

اقتدا به امام جماعت در رکوع

س: وقتى كه مى‌خواهیم به امام جماعت در ركوع متصل شویم آیا باید صبر كنیم كه ایشان در ركوع قرار بگیرند و بعد تكبیر را بگوییم یا مى توان در حال رفتن امام به ركوع تكبیر را گفت؟ و اگر شک در رسیدن به ركوع امام كردیم وظیفه ما چیست؟
ج) در ركعت اول و دوم خواه امام در حال قرائت یا در حال ركوع باشد داخل شدن در جماعت اشكال ندارد و در ركعت سوم و چهارم اگر پیش از ركوع امام به وى اقتداء نموده باید حمد و سوره را خودش بخواند و اگر وقت براى خواندن سوره ندارد باید لااقل حمد را تماماً بخواند و به ركوع امام برسد و اگر بداند كه با خواندن حمد به ركوع امام نمىرسد احوط آن است كه پیش از ركوع امام داخل نشود و اگر در حال ركوع امام اقتداء كرده و به مقدار ركوع خم شده و شک دارد كه به ركوع امام رسیده یا نه، نماز صحیح است ولى فرادى است.

 نماز جماعتى که مأموم مساوى امام جماعت بایستد

س: آیا اگر مأموم مساوى با امام بایستد نماز كدامیک باطل است؟
ج) بنابر احتیاط جماعت باطل است و نماز امام در هر حال صحیح است و اگر مأموم به وظیفه منفرد عمل کند نمازش به طور فرادا صحیح است.

 شرط عدالت براى امام جماعت

س: اگر کسى خودش مى‌داند که عدالت ندارد و گروهى مثلاً در یک میهمانى خانوادگى به هنگام نماز او را به عنوان امام جماعت انتخاب کنند آیا مى‌تواند جلو بایستد و نماز بخواند یا باید از این کار پرهیز نماید؟
ج) نماز آنان که او را عادل دانسته‌اند، صحیح است و بهتر آن است که قبول نکند ولى اگر قبول کرد هم نماز خودش و هم نماز مأمومین صحیح است.

 نرسیدن به رکوع یا سجده امام

س: اگر مأموم در قرائت ركعت اول اقتدا كند و به علت جمعیت زیاد جماعت یا به علل دیگر رفتن ركوع امام را متوجه نشود و موقعى متوجه مى‌شود كه امام به سجده رفته در این حال ركوع را انجام داده و خود را به سجده اول یا دوم امام مى‌رساند آیا در این صورت نماز وى باطل است یا خیر؟ اگر به سجده دوم امام هم نرسد و در تشهد به امام رسید چه صورت دارد؟
ج) در فرض مذکور اگر خود را به سجده امام برساند، نمازش صحیح است و در غیر این صورت نماز جماعتش باطل شده و نماز فرادا مى‌شود و مکلّف باید بقیه نماز را فرادا به آخر برساند.

 خواندن نماز فرادا همزمان با اقامه جماعت

س: اداى نماز در مساجد بصورت فرادا در هنگامى که نماز جماعت یومیه در آن توسط روحانى مسجد در حال برگزارى است چه حکمى دارد؟
ج) این عمل اگر تضعیف نماز جماعت و اهانت و بى‌احترامى به امام جماعت محسوب شود، جایز نیست.

 خروج از حرمین در هنگام نماز

س: گاهى مشاهده مى‏شود كه هنگام برپایى نماز جماعت در مسجدالحرام و مسجدالنبى، بعضى از حجاج از مسجد خارج مى‏شوند و یا در كنارى ایستاده و تماشا مى‏كنند، لطفا نظر مبارك را در این باره مرقوم فرمایید.
ج) باید جداً از این كار اجتناب كنند.

 نماز جماعت در ادارات

س: برپایى نماز جماعت در ادارات چه حکمى دارد؟
ج) با توجه به اهمیت خاص نمازهاى یومیه و تأکید زیادى که بر اقامه نماز در اول وقت شده است و با توجه به فضیلت بسیار زیاد نماز جماعت، مناسب است کارمندان، روشى را اتخاذ کنند که بتوانند در خلال ساعات کار ادارى نماز واجب را به صورت جماعت در اول وقت و در کمترین زمان بخوانند ولى باید به گونه‌اى مقدمات این کار را فراهم کنند که نماز جماعت در اول وقت بهانه و وسیله براى تأخیر انداختن کارهاى مراجعه‌کنندگان نشود.

 عدالت امام جماعت

س: چگونه مى‌توان به عدالت امام جماعت پى برد؟
ج) از هر راهى که اطمینان به عدالت حاصل شود، اگر چه با اقتداى عدّه‌اى از اهل بصیرت و صلاح باشد کافى است بلکه حسن ظاهر نیز کفایت مى‌کند و در صورتى که عدالت محرز بوده، شک و تردید فعلى مانع اقتدا نیست.

 اقتداى زن به شوهر در نماز

س: این كه مى‌‌گویند زن در نماز مى‌‌تواند به شوهرش اقتدا كند، آیا به این معنى است كه لازم نیست شوهر تمام شروط امام جماعت را داشته باشد؟
ج) در اقتداى زن به شوهر مثل سایر نمازهاى جماعت، تمام شرایط معتبر است.

 ترك وقت فضیلت نماز براى درك ثواب جماعت

س: آیا خواندن نمازهاى ظهر و عصر و مغرب و عشا در زمان فضیلت و بطور فرادا افضل است یا اینکه هر دو نماز در وقت نماز اول و به جماعت خوانده شود؟
ج) هر دو را با جماعت بخوانید افضل است.

 تبدیل نماز جماعت به فرادا

س: کسى که می‌خواهد نماز جماعتش را به فرادا تبدیل کند آیا در همه جاى نماز مثلاً بعد از دو سجده مى‌تواند این کار را بکند یا جاهاى خاصى دارد؟
ج) محل خاصى معتبر نیست.

 نماز جماعت با امامت روشندل

س: همسرم روشندل هستند و من دوست دارم كه در منزل با ایشان نماز جماعت بخوانم آیا از نظر شرعى مانعى وجود ندارد؟
ج) مانع ندارد.

 تكرار ركوع در تبعیت از امام جماعت

س. در صورتیكه در نماز جماعت، امام به قنوت (كه مستحب است) برود و مأموم سهواً به ركوع رفته و به دلیل اصل تبعیت، مجدداً به همان قنوت ملحق شود، حكم چیست؟
ج) نماز مأموم در فرض مذكور صحیح است و چیزى بر او لازم نیست.

 ترجیح مسجد جامع نسبت به مسجد محله

س: در صورتى که نماز جماعت در مسجد دیگر غیر از مسجد محله پربارتر باشد (از نظر تعداد شرکت کنندگان یا از نظر معنویت حاکم بر سخنرانى و یا فضاى مسجد) آیا براى شرکت در هر یک از این مساجد (مسجد محله و مسجد دیگر) مختار هستیم و اساساً شرکت در کدامیک افضل است؟ 
ج) نسبت به شركت در هر یك از این مساجد مخیّرید، هر چند مسجدى كه جامع است یا جمعیت شركت كنندگان در نماز جماعت آن بیشترند افضل است.

 شرطیت نیّت جماعت در صحّت آن

س: آیا در نماز جماعت، امام باید نیت جماعت بکند؟
ج) نیّت جماعت لازم نیست ولى اگر بخواهد فضیلت نماز جماعت را درک کند باید قصد جماعت نماید.

 شک در رسیدن به رکوع امام

س: اگر شخصى شك كند كه به ركوع امام (موقع اتصال به نماز جماعت) رسیده است یا خیر؟ وظیفه‌اش چیست؟
ج) اگر به مقدار ركوع خم شود و چنین شكى كند، نماز او به صورت فرادا صحیح است.

 اقتدا به امام جماعت مسافر

س: آیا اقتدا كردن به امام جماعتى كه نمازش شكسته است صحیح مى‌باشد؟
ج) مانع ندارد هر چند كراهت دارد.

 اقتدا به امام جماعت مسافر

س: آیا اقتدا كردن به امام جماعتى كه نمازش شكسته است صحیح مى‌باشد؟
ج) مانع ندارد هر چند كراهت دارد.