آداب:

استفاده از نوار ضبط به جاى مؤذن-دعا در نماز به غیر زبان عربى-کیفیت قنوت نمازترتیب بین اذان و اقامه-چرخاندن انگشتر در قنوت-برگرداندن صورت از قبله بعد از سلام-

نماز قضا:

قضاى نماز آیات پدر و مادر-وجوب قضاى عبادات پدر بر پسر دوم-قضاى نماز و روزه میت مرد توسط زن-ترتیب در نمازهاى استیجارى-ناتوانى از قضاى نماز و روزهنشسته خواندن نماز قضا-قضاى احتیاطى نمازها-قضاى نماز مسافر-نشسته خواندن نماز قضا-شك در شكسته یا كامل بودن نماز قضا-امامت جماعت در صورت یقین به عدم عدالت خود-وظیفه مأموم در صورت نرسیدن به رکوع امام-اتصال در نماز جماعت-اقتدا به نماز جماعت با فاصله-احراز شرایط امام جماعت-کیفیّت اقتدا-بطلان نماز امام به نظر مأموم


آداب:

استفاده از نوار ضبط به جاى مؤذن
س: آیا مى‌توان به جاى مؤذن از نوار ضبط صوت استفاده كرد؟
ج) اذانى كه به وسیله نوار ضبط صوت پخش مى‌شود حكم اذان موذن را ندارد.

 دعا در نماز به غیر زبان عربى

س: آیا اگر در سجده دعایى را سهواً به فارسى بگوییم و بعد از نماز دو سجده سهو بجا آوریم نماز صحیح است؟
ج) دعا به صورت فارسى در نماز مانع ندارد و موجب سجده سهو نمى‌باشد.

کیفیت قنوت نماز

س: آیا مى‌توان در قنوت نماز به زبان فارسى دعا کرد؟ (واجب و مستحبى)
ج) مانع ندارد.

 ترتیب بین اذان و اقامه

س: آیا گفتن اذان قبل از اقامه لازم است؟
ج) گفتن اذان و اقامه قبل از نماز مستحب است و مى‌تواند فقط اقامه بگوید ولى اگر مى‌خواهد هر دو را بگوید باید حتماً اذان قبل از اقامه باشد.

 چرخاندن انگشتر در قنوت

س: آیا در موقع قنوت نماز چرخاندن انگشتر و رو به صورت کردن انگشتر مستحب است یا واجب؟
ج) نه مستحب است و نه واجب؛ بلكه وجاهت چنین عملى شرعاً ثابت نیست.

 برگرداندن صورت از قبله بعد از سلام

س: چرخاندن سر به دو طرف بعد از گفتن سلام نماز چه حکمى دارد؟ آیا مستحب است یا خیر؟
ج) مانع ندارد ولى استحباب آن ثابت نیست.

 نماز قضا:

قضاى نماز آیات پدر و مادر
س: آیا نماز آیات پدر و مادر بر گردن پسر بزرگتر است؟
ج) آنهایى كه قضا دارند، بر او واجب است.

 وجوب قضاى عبادات پدر بر پسر دوم

س: در صورت فوت پسر بزرگ خانواده، آیا قضاى عبادات پدر بر پسر دوم نیز واجب مى‌شود؟

ج) تکلیف قضاى نماز و روزه پدر بر پسر بزرگى واجب است که هنگام وفات پدر زنده باشد، هر چند فرزند اول یا پسر اول پدر نباشد.

 قضاى نماز و روزه میت مرد توسط زن

س: آیا نماز و روزه قضاى میت مرد حتماً باید توسط مرد بجا آورده شود یا اینكه زن هم مى‌تواند آن را به جا آورد؟
ج: زن مى‌تواند نماز و روزه میت را ـ خواه مرد باشد یا زن ـ انجام دهد.

 ترتیب در نمازهاى استیجارى

س: در نماز استیجارى اگر مثلاً شش ماه فقط نماز صبح و شش ماه نماز ظهر و عصر و شش ماه نماز مغرب و عشا خوانده شود صحیح است یا باید به ترتیب روزانه باشد؟
ج) مانع ندارد مگر آن که در اجاره ترتیب خاصى شرط شده باشد.

 ناتوانى از قضاى نماز و روزه

س: در صورتى که فرد توانایى بجا آوردن قضاى روزه و نمازهاى فوت شده خود را نداشته باشد (نه از لحاظ مالى و نه جسمى) تکیف او چیست؟
ج) در مورد قضاى نماز اگر امید به خوب شدن ندارد، واجب است به هر کیفیتى که مى‌تواند آن را انجام دهد و در هر صورت اگر انجام نداد باید وصیّت کند تا پس از مرگ او بر طبق وظیفه عمل شود. ولى در صورت امید به خوب شدن، احتیاط آن است که تأخیر بیندازد و در زمان خوب شدن آن را انجام دهد، ولى در مورد قضاى روزه اگر به هیچ وجه تا آخر عمر نتواند، باید وصیّت کند که از مال خودش براى قضاى آنها اجیر بگیرند، بلکه اگر مال نداشته باشد ولى احتمال بدهد کسى بدون آن که چیزى بگیرد آنها را انجام مى‌دهد، باز هم واجب است وصیّت نماید.

 نشسته خواندن نماز قضا

س: آیا نماز قضا را مى‌توان نشسته خواند؟
ج) با تمكن از ایستادن، صحیح نیست.

 قضاى احتیاطى نمازها

س: اگر بخواهم احتیاطاً نمازهاى گذشته‌ام را دوباره بخوانم باید به چه نیتى بخوانم؟
ج) به نیّت قضاى احتیاطى.‏

 قضاى نماز مسافر

س: اگر مسافر نمازش قضا بشود و به شهر خود برسد باید نمازش را شکسته بخواند یا کامل؟
ج) اگر تا آخر وقت در مسافرت بوده و در سفر نمازش قضا شده، باید بطور شکسته قضا کند.

 نشسته خواندن نماز قضا

س: مادر بنده مدت دو سال است که به بیمارى زونا مبتلا شده و ایستادن برایش بسیار مشكل است. آیا مى‌تواند نمازهاى قضاى خود را نشسته بخواند؟
ج) اگر امید به خوب شدن ندارد، مى‌تواند نشسته بخواند وگرنه احتیاط آن است كه تأخیر بیندازد و در زمان خوب شدن آن را انجام دهد.

 شك در شكسته یا كامل بودن نماز قضا

س: اگر شخصى نداند که نماز وى در بیرون از حدّ ترخص قضا شده یا در داخل آن، قضاى آن را باید شکسته بجا آورد یا کامل؟

ج) در مفروض سؤال براى تحصیل یقین به فراغ ذمّه، باید بین قضاى قصر و قضاى اتمام جمع كند.

 امامت جماعت در صورت یقین به عدم عدالت خود

س: اگر گروهى از مؤمنین اصرار كنند كه بنده امام جماعت آنها شوم اما من هم پافشارى كنم كه نمى‌شوم چرا كه مى‌دانم عادل نیستم، آیا مى‌توانم امام جماعت شوم (بدون نیت امام بودن)؟
ج) امامت شما براى كسانى كه شما را عادل مى‌دانند اشكال ندارد و جماعت صحیح است و در عین حال اگر خودتان نخواستید قصد امامت كنید باز نماز شما صحیح است و اقتداء مؤمنین به شما نیز اشكال ندارد.

 وظیفه مأموم در صورت نرسیدن به رکوع امام

س: مأمومى كه در هنگام ركوع امام جماعت تكبیرة الاحرام گفته ولى به ركوع امام نرسیده وظیفه‌اش چیست؟

ج) اگر مأموم به ركوع رفته، نمازش فرادا مى‌شود و صحیح است و مى‌تواند براى درک جماعت آن را به مستحبى تبدیل کند و اگر به ركوع نرفته، مى‌تواند نیّت فرادا كند و مى‌تواند صبر كند تا امام براى ركعت بعد برخیزد و آن را ركعت اول خود حساب كند؛ ولى اگر برخاستن امام به قدرى طول بكشد كه نگویند این شخص نماز جماعت مى‌خواند، باید نیّت فرادا كند.

 اتصال در نماز جماعت

س: در نماز جماعت حرم امام رضا (ع) گاهى اتفاق مى‌افتد كه در اطراف فرد تا چند نفر نمازشان شكسته است و زودتر به پایان می‌رسد، سؤال بنده این است كه آیا اتصال ما از بین مى‌‌رود و باید نماز را فرادى ادامه دهیم یا نه؟
ج) در نماز جماعت لازم است مأموم از سمت جلو و یا سمت راست و یا سمت چپ به امام جماعت و یا به مأمومین اتصال داشته باشد (یعنى فاصله‌اش بیش از یک قدم نباشد)، پس اگر از هیچ یک از این اطراف اتصال برقرار نباشد، نماز فرادا مى‌باشد.

 اقتدا به نماز جماعت با فاصله

س: زید وارد مسجد شد دید امام در ركوع است از فاصله چهارمترى بعد از گفتن تكبیرةالاحرام به سرعت حركت كرده و در ركوع به امام و مأمومین ملحق شده است نماز او چگونه است؟
ج) اگر طورى است که مى‌‌ترسد به رکوع امام نرسد با فاصله‌اى که صدق اقتدا بکند تکبیر را مى‌‌گوید اگر چه فاصله طورى است که در حال اختیار جایز نیست و بعد به رکوع مى‌‌رود و بعد خود را به صف مى‌‌رساند.

 احراز شرایط امام جماعت

س: در مساجدى كه به صورت گذرى قصد اقتدا بر امام داریم به نظر مى‌رسد امكان احراز عدالت فراهم نیست چون فقط به اندازه اقامه‌ى نماز توقف داریم. در این صورت تكلیف چیست؟ آیا مى‌توان اقتدا كرد؟
ج) اگر از راه اقتدا کردن افرادِ موجّه به آن شخص، اطمینان به عدالت او پیدا کنید، کافى است.

 کیفیّت اقتدا

س: اگر بالكن شبستان مسجد كه عده‌اى از مردان در آن مكان به امام اقتدا مى‌كنند داراى دیوارى باشد كه نمازگزاران در صف اول بالکن نتوانند صف جماعت را ببینند آیا این اتصال صحیح است.
ج) محل اشکال است و احتیاط ترک نشود.

 بطلان نماز امام به نظر مأموم

س: اگر امام جماعت كارى كند كه به فتواى مرجع تقلید ما مبطل نماز باشد ولى احتمال بدهیم كه مرجع تقلید امام جماعت آن را مبطل نداند حكم اقتدا به این امام جماعت چیست؟
ج) در فرض مذكور اقتدا به امام جماعت صحیح نیست.