شرایط صحت سجده‌‌ى واجب قرآن-گذاشتن كف دست روى زمین در سجده-جدا شدن غیر ارادى سر از مهر-فراموش کردن رکوع در نماز-قرار دادن آرنج بر روى زمین در سجدهتیره شدن مهر جهت سجده-برداشتن سر از روى مهر براى رفع مانع-نماز كسى كه قادر به نشستن نیست-عجز از سجده بر انگشت شست پا

نیت

قصد وجه در اجزاى نماز-کیفیت حرکت دستها در تکبیرة‌الاحرامنیّت نماز صبح در وقت مشکوک بین ادا و قضا-قضاى قنوت فراموش شده

شرایط صحت سجده‌‌ى واجب قرآن
س: آیا در سجده واجب قرآن رو به قبله بودن شرط است؟
ج) استقبال شرط نیست.

 گذاشتن كف دست روى زمین در سجده

س: آیا گذاشتن كف دست هنگام سجده بر روى زمین واجب است یا مى‌توان نصف كف دست را هم اكتفا كرد؟
ج) باید تمام كف دست هنگام سجده، بر روى زمین گذاشته شود و گذاشتن نیمى از آن كافى نیست.

 جدا شدن غیر ارادى سر از مهر

س: اگر در هنگام سجده اول سر یک لحظه از مهر جدا شود و دوباره روى مهر قرار بگیرد آیا دو سجده محسوب مى‌شود و دیگر سجده دوم را نباید بجا آورد یا اینکه موجب بطلان كل نماز مى‌شود؟
ج) اگر سر بى‌اختیار برگردد و به مهر برسد یک سجده حساب مى‌شود و چون بى‌اختیار بوده سبب بطلان نماز نمى‌شود.

 فراموش کردن رکوع در نماز

س: اگر پس از قنوت اشتباهاً به سمت سجده برویم، پس از فهمیدن و در همان حالِ خمیده بازگشتن به ركوع چه حكمى دارد؟ وظیفه‌ى ما چیست؟
ج) اگر قصد رکوع داشتید ولى به سجده رفتید، چنانچه به سجده نرسیده یادتان آمد، باید تا سر حدّ رکوع بلند شوید و ذکر رکوع را بگویید و نماز را ادامه دهید ولى اگر اصلاً رکوع یادتان نبود و به سمت سجده رفتید و به سجده نرسیده یادتان آمد، باید بلند شوید و از قیام به رکوع بروید.

 قرار دادن آرنج بر روى زمین در سجده

س: اگر در سجده دست مرد تا آرنج روى زمین باشد چه حکمى دارد؟
ج) اشکال ندارد، هر چند براى مردان مستحب است آرنج‌ها را از زمین جدا نگهدارند.

 تیره شدن مهر جهت سجده

س: وظیفه‌ى ما در مورد مهرهایى كه سطح آنها تیره است، چیست؟ (چرا كه در اجوبة‌الاستفتائات چنین آمده كه اگر سطح مانعى بین پیشانى و مهر قرار گیرد نماز باطل است و تعدادى از مهرها نیز به دلیل اینكه نمازگزاران پس از وضو با پیشانى مرطوب نماز مى‌گذارند سطحى تر دارند.)
ج) صِرف تیره شدن، مانع سجده نیست، اگر چرکِ روى آن ضخامت دارد و جِرم دارد، باید آن را برطرف کرد.

 برداشتن سر از روى مهر براى رفع مانع

س: اگر زنى براى اینکه چادرش را از روى مهر بردارد سرش را از روى مهر بلند کند و دوباره روى مهر بگذارد، نماز او چه حکمى دارد؟

ج) واجب است بدون این که سر خود را از زمین بلند کند، پیشانى‌اش را حرکت دهد تا روى مهر قرار بگیرد. اگر بلند کردن پیشانى از زمین براى سجده روى مهر بر اثر جهل یا فراموشى بوده و این عمل را فقط در یکى از دو سجده‌ى یک رکعت انجام داده، نمازش صحیح است و اعاده واجب نیست. ولى اگر این کار با علم و عمد بوده و یا در هر دو سجده‌ى یک رکعت آن را انجام داده، نمازش باطل و اعاده آن واجب است.

نماز كسى كه قادر به نشستن نیست

س: كسى كه مى‌تواند نماز را ایستاده بخواند ولى نمى‌تواند به سجده رود، ركوع و سجده را چگونه انجام دهد؟

ج) باید به هر مقدار كه مى تواند ولو با تكیه دادن به دیوار و امثال آن بایستد سپس به مقدارى كه مى‌تواند ركوع رود و در صورتى كه نمى‌تواند از حال ایستاده به ركوع رود، روى صندلى و مانند آن بنشیند و به ركوع رود پس از ركوع اگر مى‌تواند با وضع شش موضع دیگر سجده بر زمین سرش را خم كرده و بر مهرى كه روى میز قرار دارد سجده نماید، باید این چنین كند و اگر نمى‌تواند، احتیاط در آن است كه مهر را بالا آورده و پیشانى را بر آن گذارده و اگر از وضع مساجد شش‌گانه دیگر بر زمین هم معذور است وظیفه او سجده با ایماء و اشاره است.

 عجز از سجده بر انگشت شست پا

س: شخصی که انگشت شست پایش باندپیچی شده است یا بطورى كج است كه به راحتى روى زمین قرار نمى‌گیرد، آیا باید به همان نحو سجده كند یا مى‌تواند سایر انگشتان را بر زمین بگذارد؟

ج) در فرض سؤال باید آن را به زمین بگذارد و اگر نتواند باید بقیه انگشتان را بگذارد.

 نیت

قصد وجه در اجزاى نماز

س: آیا در اذکار نماز، قصد وجه لازم است به این صورت كه شخص نیّت كند كه این ذكر را به نیّت استحباب مى‌گوید یا وجوب؟

ج) قصد قربت کند و قصد وجوب و ندب نکند.

 کیفیت حرکت دستها در تکبیرة‌الاحرام

س: حرکت دستها هنگام تکبیره الاحرام اول نماز چگونه باید باشد؟
ج) مستحب است همزمان با شروع تكبیر دستان را بالا ببرد به گونهاى كه با پایان یافتن تكبیر، دستان در مقابل گوش قرار گیرد.

 نیّت نماز صبح در وقت مشکوک بین ادا و قضا

س: اگر در هنگام نماز صبح ندانى که آفتاب طلوع کرده یا نه به چه نیتى باید نماز را خواند؟
ج) تا یقین نکرده‌اید که آفتاب طلوع کرده باشد، نماز ادا است و در هر صورت مى‌توانید به قصد وظیفه فعلى نماز را بجا آورید.

 قضاى قنوت فراموش شده

س: آیا مى‌توان قضاى قنوت فراموش شده را بعد از رکوع یا آخر نماز بعد از سلام بجا آورد؟
ج) اگر در ركوع یادش بیاید، مستحب است بعد از ركوع قضا كند و اگر در سجده یادش بیاید، مستحب است بعد از سلام نماز، قضا نماید.