ذکر «الحمدلله» بین حمد و سوره-گفتن یک بار تسبیحات اربعه در نماز-خواندن حمد بجاى تسبیحات اربعه-خواندن بعضى از اذکار بجاى بعضى دیگر-ذکر «بحول الله وقوته أقوم واقعد»-عدم حفظ اذكار نماز-اداى اذكار نماز در حال خمیازه-عجز از اداى تكبیرة‌الاحرام

رکوع وسجده

سجده سهو به خاطر اشتباه در سلام نماز-کیفیت سجده سهو-نشستن بین دو سجده-برخورد غیر ارادى مکرّر سر با مهر-سجده بر دستمال کاغذى-اکمال سجدتین-قرار گرفتن مانع بین پیشانى و محل سجده

ذکر «الحمدلله» بین حمد و سوره
س: لطفاً بفرمایید در محله‌اى شیعى که احتمال اختلاف نیست آیا مجاز هستیم در نماز جماعت بین حمد و سوره براى نشر سنت حقیقى پیامبر "الحمد لله" را بلند بگوییم؟
ج) مکروه است که مأموم ذکر را بگونه‌اى بگوید که امام بشنود و براى نشر سنّت حقیقى پیامبر «الحمدلله» را آهسته بگویید.

 گفتن یک بار تسبیحات اربعه در نماز

س: اداى یک بار ذكر ركعت سوم و چهارم نماز به جاى سه بار در حالت عادى چگونه است این كار در مواقع اضطرار مثلاً سرعت بخشیدن به نماز فرادا براى رسیدن به نماز جماعت چه حالتى دارد؟
ج) ذکر یک بار تسبیحات اربعه در رکعت سوم و چهارم نمازها حتى در حال اختیار مجزى است اگر چه مستحب، تکرار سه بار است.

 خواندن حمد بجاى تسبیحات اربعه

س: اگر كسى به جاى تسبیحات اربعه حمد و سوره را بخواند آیا نمازش باطل مى‌شود؟
ج) اگر با قصد و اراده حمد را انتخاب كند و بخواند، اشكال ندارد ولى اگر فراموش كرد و بجاى تسبیحات اربعه حمد را خواند، اگر در حال ركوع یا بعد آن یادش آمد، نمازش صحیح است و اگر قبل از ركوع یادش آمد باید مجدداً با اختیار و اراده یا حمد را بخواند و یا تسبیحات اربعه را بخواند؛ و در صورت انتخاب حمد بجاى تسبیحات، نباید سوره را بخواند.

 خواندن بعضى از اذکار بجاى بعضى دیگر

س: مى‌‌خواستم بدانم اگر در نماز ذکرى را بجاى ذکر دیگر بگوییم مثلاً ذکر سجده را بجاى رکوع یا بجاى تسبیحات اربعه حمد را بخوانیم حکم چیست؟
ج) در مورد ذكر ركوع و سجود، اگر به قصد ورود نباشد، مانعى ندارد و نسبت به تسبیحات اگر سهواً بجاى آن، حمد خواندید و قبل از رکوع فهمیدید، باید دوباره تسبیحات بخوانید ولى پس از رکوع نماز ‏صحیح است.‏

 ذکر «بحول الله وقوته أقوم واقعد»

س: گفتن ذکر "بحول الله وقوته..." در هنگام بلند شدن درست است یا باید بدن آرام باشد؟
ج) صحیح است و آرامش بدن لازم نیست.

 عدم حفظ اذكار نماز

س: در صورتى که مریض نتواند قرائت و ذکرهاى نماز را به حافظه بسپارد و همچنین قادر به خواندن از روى نوشته هم نباشد، آیا بر اطرافیان واجب است قرائت و ذکرهاى نماز را بلند بخوانند تا وى تکرار کند؟
ج) واجب نیست.

اداى اذكار نماز در حال خمیازه

س. اگر در هنگام خواندن نمازهاى یومیه، خواندن حمد و سوره را در حین خمیازه كشیدن ادامه دهیم، نماز ما چه حكمى دارد؟
ج) اگر قرائت صحیح خوانده شود، اشكال ندارد.

عجز از اداى تكبیرة‌الاحرام
س: افرادى که نمى‌‌توانند تکبیرة‌الاحرام بگویند، (مانند افراد کر و لال) تکلیفشان چیست؟
ج) باید به هر نحوى كه مى‌توانند بگویند و اگر هیچ نمى‌توانند بگویند، باید در قلب خود بگذرانند و براى تكبیر اشاره كنند و زبانشان را هم اگر مى‌توانند حركت دهند.

رکوع وسجده

سجده سهو به خاطر اشتباه در سلام نماز

س: من از سن 9 سالگى تا 23 سالگى عادت داشتم كه در سلام نماز بجاى سلام‌هاى مناسب و صحیح نماز، قبل از «السلام علیكم ورحمة الله», بگویم «السلام علیك یا ابا عبدالله». از سن 23 سالگى, شخصى به من طریقه سلام كردن صحیح را گفت, حال حكم آن نمازهاى من چیست؟ از نماینده محلىِ معظم له كه سؤال كردم, جواب داد كه براى مطلب اضافه‌اى كه در نماز گفته‌اى، باید براى هر نماز یك سجده سهو بجاى آورى ولى نمازهایم درست بوده زیرا «السلام علیكم و رحمة الله» براى تمام كردن نماز، كافى بوده است و لذا جوابتان را به صورت مستقیم مى‌خواستم. اگر همینطور است آیا سجده سهو براى 14 سال نماز یومیه زیاد نیست، بعلاوه من در هر روز چند تا انجام مى‌دهم ولى باز هم بواسطه این سجده‌ها درد زانو دارم. حال باید چه كنم؟
ج) در فرض مذکور سجده سهو واجب نیست، اگر چه احوط است.

کیفیت سجده سهو

س: نحوه دقیق سجده سهو در نماز چگونه است؟ 
ج) بعد از سلام نماز فوراً نیت سجده سهو نمایید و پیشانى را بر چیزى که سجده بر آن صحیح است بگذارید و مستحب است بگویید: «بِسْمِ اللهِ و بالله، السلامُ عَلیکَ ایّها النَّبى وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرکاتُه» و بعد بنشینید و دوباره به سجده بروید و ذکر مذکور را بگویید و بنشینید و بعد از خواندن تشهد، سلام دهید.

نشستن بین دو سجده
س: آیا در نماز واجب نشستن بین دو سجده واجب است در نماز مستحب چطور؟
ج) واجب است و تفاوتى میان نماز واجب و مستحب نیست.

 

برخورد غیر ارادى مکرّر سر با مهر
س: اگر هنگام رفتن به سجده قسمت پیشانى دو مرتبه متداول بصورتى كه قابل كنترل نباشد به مهر برخورد كند حكمش چیست؟ آیا دو سجده محسوب مى‌شود؟
ج) یک سجده محسوب مى‌شود.

 سجده بر دستمال کاغذى

س: آیا مى‌توانم بر دستمال کاغذى سجده کنم؟
ج) اگر از چوب و یا گیاهان ساخته شده، مانع ندارد.

 اکمال سجدتین

س: اکمال سجدتین در نماز در چه مقطعى انجام می‌شود؟ به محض قرار دادن پیشانى روى محل سجده بعد از تمام شدن ذکر سجده بعد از سر برداشت از سجده یا ....
ج) بعد از سر برداشتن از سجده دوم اکمال سجدتین است.

 قرار گرفتن مانع بین پیشانى و محل سجده

س: در نماز اگر در هنگام سجده پیشانى بر روى مهر مستقیم نخورد و چادر بر روى صورت قرار بگیرد و از پشت چادر پیشانى بر روى مهر قرار بگیرد چه حكمى دارد؟
ج) باید آهسته بطورى كه سر بلند نشود چادر را از زیر پیشانى بكشید تا پیشانى بر مهر قرار گیرد.