واجبات قیام

 قیام متصل به ركوع - بلند كردن پاشنه پا در حال نماز

قرائت

نیّت سوره در نماز- جا افتادن سهوى آیه از قرائت امام - جا افتادن سهوى آیه از قرائت نماز - نخواندن سوره بخاطر عجله داشتن - خواندن آیاتى از سوره‌هاى بزرگ در نماز- خواندن قرائت نماز ظهر و عصر در جاى پر سر و صدا- آگاهى دادن به كسى كه نماز صبح را آهسته مى‌خواند - ذکر «الحمدللّه» بعد از شنیدن «بسم الله» امام جماعت -تغییر سوره نماز بعد از ذكر «بسم الله» -ناقص خواندن سوره‌ى نماز- 

تشهدوسلام

 تغییر در الفاظ سلام نماز- تشهد اضافى- سلام نماز -فراموش کردن تشهد -گفتن وعجّل فرجهمسلام بى‌جا در نماز-کیفیت اداى ذکر در نماز- آرامش در نماز - 

واجبات قیام

 قیام متصل به ركوع

س: منظور از قیام متصل به ركوع چیست؟ آیا پس از اتمام سوره و قبل از خم شدن براى ركوع یك لحظه صبر كردن و ایستادن كافى است؟
ج) قیام پیش از ركوع را قیام متصل به ركوع مى‌گویند.

 بلند كردن پاشنه پا در حال نماز

س: بلند كردن پاشنه پا در نماز چه حكمى دارد؟
ج) فى نفسه اشكال ندارد مگر اینكه با استقرار در نماز منافات داشته باشد و یا صورت نماز بهم بخورد.

 قرائت

نیّت سوره در نماز
س: آیا باید براى هر سوره در نماز قبل از بسم الله نیت همان سوره را كرد و بعد بسم الله آن را به نیت آن گفت؟
ج) لازم نیست.

 جا افتادن سهوى آیه از قرائت امام

س: اگر امام جماعت آیه‌اى از سوره را نخواند و مأموم در حین قرائت متوجه بشود، وظیفه‌ى مأموم و حکم نماز امام جماعت چیست؟
ج) در فرض سؤال به نحوى ـ هر چند با گفتن ذکر یا خواندن آیه ـ امام جماعت را متوجه نماید و در غیر این صورت مأموم نیت فرادا نماید و سوره را بخواند.

 جا افتادن سهوى آیه از قرائت نماز

س: اگر نمازگزار سهواً آیه‌اى از سوره را نخواند، حکم نماز او چیست؟
ج) اگر بعد از فوت محل تدارک متوجه شود، نمازش صحیح است.

نخواندن سوره بخاطر عجله داشتن

س: مشغول خواندن نماز واجب یومیه هستیم کسى در خانه را مى‌زند و کسى نیست که درِ خانه را باز کند. آیا مى‌توان قرائت سوره (منظور سوره‌اى که بعد از حمد مى‌خوانیم) را ترک کرد؟
ج) مورد مذکور به خودى خود بدون ضرورت مجوّز ترک سوره واجب نیست.

 خواندن آیاتى از سوره‌هاى بزرگ در نماز

س: آیا مى‌توان در نماز بعد از سوره حمد چند آیه از سوره‌هاى بزرگ مثل بقره را خواند؟
ج) در نمازهاى واجب یومیه، قرائت آیاتى از قرآن کریم به جاى سوره کامل، مجزى نیست. ولى قرائت بعضى از آیات به قصد قرآن بعد از قرائت یک سوره کامل، اشکال ندارد.

 خواندن قرائت نماز ظهر و عصر در جاى پر سر و صدا

س: در جایى که سر و صدا زیاد است اگر نماز ظهر یا عصر یا تسبیحات اربعه را آهسته بخوانم، صدایم به گوش خودم نمى‌‌رسد. آیا باید آنها را بلند بخوانم؟

ج) باید آهسته بخوانید هر چند در مفروض سؤال.

 آگاهى دادن به كسى كه نماز صبح را آهسته مى‌خواند

س: دوست من در حال خواندن نماز صبح بود و حمد و سوره را آهسته می‌خواند. آیا بر من واجب است که به او بگویم؟

ج) اگر سهواً انجام داده است لازم نیست مگر اینكه جاهل به حكم باشد كه در این صورت بنابر احتیاط واجب از باب ارشاد جاهل تذكر دهید.

 ذکر «الحمدللّه» بعد از شنیدن «بسم الله» امام جماعت

س: در نماز جماعت ظهر و عصر برغم اینكه مأمومین صداى امام جماعت و اتمام سوره حمد را نمى‌شنوند عموماً پس از شنیدن «بسم الله الرحمن الرحیم» سوره بعد، ذكر الحمد لله رب العالمین را بر زبان جارى مى‌نمایند. با توجه به اینكه این ذكر مخصوص پایان سوره حمد مى‌باشد آیا در این صورت صحت نماز دچار اشكال نمى‌شود؟

ج) ذکر «الحمدلله رب العالمین» به عنوان مطلق ذکر خدا بعد از شنیدن «بسم الله الرحمن الرحیم» امام جماعت، اشکال ندارد.

 تغییر سوره نماز بعد از ذكر «بسم الله»

س: آیا مى‌توان بعد از گفتن «بسم الله الرحمن الرحیم»، سوره نماز را معین كرد، یا از سوره‌اى به سوره دیگر عدول نمود؟
ج) «بسم الله الرحمن الرحیم» در سوره حمد جزو سوره است ولى در سوره‌هاى دیگر قرآن جزو سوره نیست، پس اگر «بسم الله الرحمن الرحیم» را به قصد سوره‌اى خواند و تغییر قصد داد و سوره دیگر خواند، تکرار «بسم الله الرحمن الرحیم» لازم نیست.

 ناقص خواندن سوره‌ى نماز

س: من در چند نمازم بعد از سوره فاتحه (حمد) سوره‌ى قدر را مى‌خواندم، و بعد از مدتى فهمیدم كه سوره را كامل نمى‌خوانده‌ام. آیا باید نمازهایم را قضا كنم؟

ج) اگر نمازهاى گذشته را با اعتقاد به صحّت‏، به صورت مذکور خوانده‌اید، در هر صورت قضاى آنها واجب نیست.

 تشهدوسلام

 تغییر در الفاظ سلام نماز

س: در سلام نماز اگر بجاى كلمه «ایها النبی» بگوییم «یا ایها النبی» اشكال دارد یا نه؟
ج) اگر سهواً بوده اشكال ندارد ولى عمداً نمى‌شود چیزى بر نماز افزود.

 تشهد اضافى

س: اگر كسى در نماز اشتباه كند و یك تشهد اضافه انجام دهد چه باید بكند؟
ج) تشهد اضافى در صورتى كه از روى عمد نباشد، مخلّ به صحت نماز نیست.

 سلام نماز

س: نظر به اینكه سلام اول نماز مستحب است حكم دو سلام بعدى چه مى‌باشد؟ آیا گفتن یكى از دو سلام باعث خاتمه یافتن نماز مى‌شود؟
ج) سلامِ واجب نماز، یكى از این دو سلام «السلام علینا و على عباد الله الصالحین» و «السلام علیكم و رحمة الله و بركاته» است و با گفتن سلام اول به قصد خروج از نماز، سلام دوم جزء مستحب نماز است.

 فراموش کردن تشهد

س: اگر تشهد را فراموش کردیم چه کنیم؟
ج) اگر تشهد را فراموش کردید و قبل از رکوع یادتان آمد، برگردید و تشهّد را بجا آورید والا بعد از پایان نماز، آن را قضا کنید و دو سجده سهو بجا آورید.

 گفتن وعجّل فرجهم بعد از صلوات تشهد

س: مى‌خواستم بدانم نمازگزار اگر بعد از صلوات تشهد وعجل فرجهم بگوید؟ آیا نماز باطل مى‌شود و اشكال دارد و یا خیر؟
ج) به قصد ذکر و دعا مانع ندارد ولى نماز را به همان نحو که در رساله‌هاى عملیه بیان شده بجا آورید.

 بجا نیاوردن تشهد به دلیل جهل

س: در دوران نوجوانى به مدّت تقریباً یک سال در رکعت سوم نماز مغرب قبل از سلام نماز بدلیل عدم آگاهى کامل تشهد بجا نمى‌آوردم. آیا واجب است قضاى تمام نمازهاى مغرب را بجا آورم؟
ج) در فرض سؤال نمازتان صحیح است ولى قضاى تشهد و سجده سهو را باید بجا آورید.

 سلام بى‌جا در نماز

س: اگر در نماز چهار رکعتى پس از خواندن تشهد رکعت دوم اشتباهاً سلام نماز را بگوییم، وظیفه ما در ادامه نماز چگونه است؟

ج) اگر در جایى كه نباید سلام نماز را بگویید سهوا بگویید: "السلام علینا و على عباد الله الصالحین" یا بگویید: "السلام علیكم و رحمة الله و بركاته" باید دو سجده سهو بجا آورید، ولى اگر اشتباهاً مقدارى از این دو سلام را بگویید، یا بگویید: "السلام علیك ایها النبى و رحمة الله و بركاته" احتیاط مستحب آن است كه دو سجده سهو بجا آورید.

 کیفیت اداى ذکر در نماز

س: اگر ذكرى در نماز در حالت خمیازه گفته شود قبول است یا نه؟
ج) اگر ذكر بطور صحیح ادا شود، اشكال ندارد.

 آرامش در نماز

س: در مورد آرام بودن بدن در نماز توضیح دهید.
ج) موقع گفتن اذکار واجب و مستحب، بدن باید حرکت نداشته باشد، ولى حرکت دست و انگشتان اشکال ندارد.