پیدا کردن جهت قبله-رو برگرداندن از قبله در هنگام نماز-انحراف از قبله-نماز خواندن به غیر جهت قبله-نماز خواندن به گرد کعبه-میزان در تشخیص قبله-نماز خواندن در مقابل آینه-نماز خواندن در مقابل عکس-نماز در هواپیما-نماز خواندن در وسایل نقلیه-جلوتر قرار گرفتن نمازخانه زنان از مردان-نماز خواندن روى ملحفه نجس-لباس وبدن-موى مصنوعى در نماز و غیره-یقین به نجاست در لباس بعد از نماز-علم به نجاست لباس در اثناى نماز-حکم لباس ساخته شده از پر-نجس شدن بدن در حین نماز



 

 

پیدا کردن جهت قبله

س1- قبله یابى تنها به کمک قواعد علمى (جهت یابى یا روشهاى قبله یابى) چه حکمى دارد؟

س2- قبله یابى تنها به کمک قبله نما یا قطب نما چه حکمى دارد؟

ج1و2) اگر از قواعد علمى و یا قبله‌نما اطمینان به جهت قبله حاصل شود مانع ندارد و مى‌توان به آن اعتماد کرد.

 

رو برگرداندن از قبله در هنگام نماز

س: اگر در نماز سهواً صورت به طرف چپ یا راست برگردد آیا نماز باطل است؟ 

ج) اگر التفات صورت فاحش نیست به گونه‌اى که تمام صورت به طرف راست و یا چپ برگردانده نشود، اشکال ندارد.

انحراف از قبله

س: مى‌خواستم بدانم که در نماز انحراف از قبله تا چه حد مجاز است و به نماز لطمه‌اى نمى‌زند؟

ج) عالماً و عامداً نباید منحرف شود ولى اگر قبله را نداند و یا فراموش کند و از قبله منحرف شود و نماز بخواند و بعد متوجه شود، اگر به حدّ دست راست و یا دست چپ قبله نرسیده باشد (یعنى کمتر از 90 درجه باشد)، نمازش صحیح است.

نماز خواندن به غیر جهت قبله

س: اهمیت قبله در نماز چه قدر است و اگر در مکانى قرار داشتى که جهت قبله مشخص نبود و راهى براى یافتن آن هم وجود نداشت و بعد از خواندن نماز بعداً (چند روز بعد) متوجه شدى که جهت قبله اشتباه بوده باید چه کرد؟

ج) بطور کلّى کسى که هیچ راهى براى یافتن قبله ندارد و گمانش هم به هیچ طرف نمى‌رود، بنابر احتیاط واجب باید به چهار طرف نماز بخواند و اگر عمداً برخلاف وظیفه عمل کرده و بعد هم متوجه شده به طرفى که نماز خوانده اشتباه بوده است، باید بنابر احتیاط نماز خود را اعاده نماید.

س: کسى که در حال اضطرار نمى‌تواند به طرف قبله نماز بخواند، آیا جهات غیر از قبله برایش یکسان است؟
ج) اگر جهت قبله را نمى‌شناسد، باید تحقیق كند تا با موازین شرعى جهت قبله را تشخیص دهد ولى اگر با این كه جهت قبله را مى‌داند نمى‌تواند به جهت قبله نماز بخواند، باید به طرف یمین یا یسار به مقدارى كه به 90 درجه نرسد نماز بخواند و مجزى است و با امكان منحرف شدن به كمتر از 90 درجه، انحراف تا حدّ 90 درجه یا بیشتر جایز نیست و نماز مجزى نیست و هر گاه در حالتى باشد كه به هیچ نحو نتواند رو به قبله یا رو به نقطه نزدیك به قبله نماز بخواند به همان حال كه هست نماز بخواند و
 صحیح و مجزى است و قضا ندارد.

نماز خواندن به گرد کعبه

س: به نظر حضرتعالى خواندن نماز جماعت استداره‌اى در مسجد الحرام صحیح است یا خیر؟

ج) نماز کسانى که پشت سر یا دو طرف امام ایستاده‌اند، صحیح است لکن نماز افرادى که روبروى امام قرار دارند، صحیح نیست.

میزان در تشخیص قبله

س: به من گفته شده كه در آمریكاى شمالى قبله به سمت شمال شرقى است. نظرتان در این باره چیست؟

ج) میزان در تشخیص قبله، خط امتدادى از جایگاه وقوف نمازگزار که بر روى کره زمین عبور کند و به کعبه معظمه برسد، مى‌باشد و تشخیص آن در هر مکانى با مکلف حاضر در آن مکان است که با ابزار علمى اطمینان بخش یا امارات شرعیه و یا شهادت شهود تشخیص دهد.

مکان

نماز خواندن در مقابل آینه

س: حکم نماز خواندن جلوى آینه چیست؟ آیا مکروه است؟

ج) آینه اگر به گونه‌اى باشد كه در حال نماز، شخص صورت خود را در آن مى‌بیند و ذهنش را مشغول مى‌كند بهتر است آن را بردارد و یا روى آن را بپوشاند.

 

نماز خواندن در مقابل عکس

س: حکم نماز خواندن در محلى که عکس شخصى در آنجا نصب شده چیست ولو اینکه جلوى فرد نباشد؟
ج) عكس از هر كس كه باشد اگر جلوى شخص نباشد كراهت ندارد.

 

نماز در هواپیما

س1: در برخى موارد، زائران بیت‏اللّه الحرام یا سایر مسافران، وقت نماز در هواپیما هستند، با توجه به این‏كه نماز در هواپیما معمولاً مانع استقرار و طمأنینه نیست، در صورتى كه سایر شرایط، مثل قیام و قبله و ركوع و سجود مراعات شود، آیا در صورت علم یا احتمال این‏كه پیش از اتمام وقت نماز به مقصد مى‏رسند و مى‏توانند نماز را پس از پیاده شدن از هواپیما بخوانند، نماز در هواپیما كفایت مى‏كند یا باید تأخیر بیندازند و در صورتى كه نماز را در آن حال خواندند و پیش از اتمام وقت نماز پیاده شدند، اعاده نماز لازم است یا نه؟

ج) با تمكّن از استقرار و استقبال قبله، نماز صحیح و مجزى است، بلكه جهت درك فضیلت اوّل وقت افضل است.


س2: در هواپیما به چه سمتى باید نماز بخوانیم؟

ج) اگر نتوانید ـ ولو با سؤال از مأموران داخل هواپیما ـ قبله را مشخص کنید، به هر سمتى که گمان دارید که سمت قبله است، نماز بخوانید. و در صورت شك و وسعت وقت، نماز را باید به چهار سمت بخوانید و در تنگى وقت به میزانى كه فرصت دارید.

 

نماز خواندن در وسایل نقلیه

س: خواهشمند است حکم نماز خواندن در قطار هواپیما و کشتى را بیان فرمایید؟

ج) نماز در این وسایل نقلیه اشکال ندارد ولى به هنگام تغییر قبله در نمازهاى واجب باید در صورت امکان با چرخیدن جهت قبله را ‏حفظ کنید البته در حال چرخیدن باید از قرائت و یا ذکر سکوت کنید.‏

 

جلوتر قرار گرفتن نمازخانه زنان از مردان

س: در محل کار من براى برادران و خواهران نمازخانه اختصاص داده شده است اما نمازخانه خواهران در دید مستقیم قرار دارد. براى رفع این مشکل، جاى نمازخانه‌ها را عوض کردیم ولى با این مشکل مواجه شدیم که نمازخانه خواهران جلوتر از نمازخانه برادران قرار گرفته است، سؤال من این است که از لحاظ شرعى این مورد مشکل دارد یا خیر؟

ج) با فرض وجود حائل اگر زن‌ها نماز خودشان را فرادا مى‌خوانند و مردها هم جداگانه نماز مى‌خوانند، نماز هر دو قسمت صحیح است.

حركت مختصر هنگام قرائت

س: اگر در هنگام خواندن حمد و سوره انسان كمى حركت كند آیا نماز را باید دوباره بخواند؟

ج) اگر مختصر و به نحوى باشد که با استقرار و آرامش نماز منافات نداشته باشد، موجب بطلان نماز نمى‌گردد.

 

 

 

نماز خواندن روى ملحفه نجس

س: کسى که نماز خوابیده مى‌خواند، در صورتى که ملحفه زیر پایش نجس باشد آیا براى نماز اشکال دارد یا خیر؟
ج) ملحفه‌ى نجس اگر به صورت فرش زیر پایش باشد، چنانچه نجاست مسریه نداشته باشد، نماز در آن حالت بر روى چنان ملحفه‌اى اشكال ندارد.

 

لباس وبدن

موى مصنوعى در نماز و غیره

س: آیا پوشاندن موهاى مصنوعى در نماز واجب است؟

ج) در نماز به عنوان پوشش در نماز، پوشاندن آن واجب نیست، ولى در برابر نامحرم (چه در حال نماز و چه غیر نماز) بنابر احتیاط واجب باید آن را بپوشاند.

 

یقین به نجاست در لباس بعد از نماز

س: من زخمى شده‌ام و بعضى اوقات بدون اینكه متوجه شوم، خون از بدنم جارى مى‌شود و گاهى نماز مى‌خوانم و وقتى نمازم تمام مى‌شود متوجه مى‌شوم لباسم خونى بوده، در حالى كه وقت نماز هم به پایان رسیده است، آیا باید نمازم را قضا كنم، یا نمازم درست است؟
ج) در فرض مذكور كه پس از اتمام نماز متوجه شده‌اید لباس شما نجس بوده، نماز صحیح است و قضا ندارد، بلكه چنانچه تطهیر خون جراحت مشقت نوعیه داشته باشد یا مستلزم حرج شخصى باشد، لازم نیست و نماز خواندن با آن اشكال ندارد.

 

علم به نجاست لباس در اثناى نماز

س: نمازگزارى در حال نماز خواندن و یا در پایان نماز متوجه مى‌‌شود که بخشى از لباسش و یا بخشى از فرش محل اقامه نمازش نجس مى‌‌باشد حکمش چیست؟ و تکلیف نمازش چه مى باشد؟ لطفاً مارا راهنمائى کنید.

ج) نجس بودن فرش ضررى به نماز نمى‌زند مگر در صورتى كه فرش و یا بدن و یا لباس نمازگزار، تر باشد به طورى كه نجاست فرش به بدن یا لباس سرایت كند.

و در مورد لباس چنانچه بعد از نماز متوجه شود كه لباسش نجس بوده، نمازى كه خوانده صحیح است و اگر در اثناى نماز متوجه شود که لباسش از قبل نجس بوده در وسعت وقت نماز باطل است ولى اگر در وسط نماز لباسش نجس شود و وقت هم داشته باشد چنانچه آب كشیدن لباس یا عوض كردن یا بیرون آوردن آن، نماز را به هم نزند باید در بین نماز لباس را آب بكشد یا عوض كند و یا اگر لباس دیگرى عورت را پوشانده، لباس را بیرون آورد والا باید نماز را بشكند و با لباس پاك نماز بخواند.

 

 

حکم لباس ساخته شده از پر

س: لباسى که داخلش پَر (پرندگان) باشد و در کشورهاى غیراسلامى دوخته شده باشد چه حکمى دارد؟

ج) پر تمامى پرندگان پاک است ولى در صورتى كه پر از پرندگان حرام گوشت باشد، همراه داشتن آن در نماز موجب بطلان است.

نجس شدن بدن در حین نماز

س: اگر در بین نماز از بینى یا دیگر اعضاى بدن خون بیاید چه باید كرد؟ آیا باید نماز را قطع كرد؟

ج) اگر امکان آب کشیدن به طورى که نماز را بهم نزند وجود داشته باشد، باید آن را آب کشید وگرنه در وسعت وقت باید نماز را قطع نمود و با بدن پاک نماز خواند، و اگر وقت تنگ است باید با همان وضعیت نماز را تمام كرد و صحیح است. البته این حالتها در صورتى است که خون بیش از مقدار معفُوّ (کمتر از درهم) باشد. ولى اگر بمقدار معفوّ باشد، اشکال ندارد.